میانگین=۶۸/۲۳

انحراف معیار =۵۴/۵

۳-۴ آمار استنباطی
۱-۳-۴ همبستگی بین ویژگی های فردی با سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده
بر اساس نتایج مندرج در جدول۲۴-۴، می توان چنین بیان نمود که بین متغیر سن و سازه های های تئوری رفتار برنامه ریزی شده همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد. به این معنی که با افزایش سن، فرد مسئولیت و نیاز بیشتری برای کار و کسب درآمد احساس می کند، بنابراین وارد حرفه ای می شود و از آن جایی که حرفه ی کشاورزی نیاز به شرایط خاص و رده ی سنی خاصی ندارد با افزایش سن تمایل برای اشتغال در این حرفه بیشتر می شود. همچنین بین تعداد اعضای خانوار با تمام سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. بدین معنی که هر چه تعداد اعضای خانوار شاغل در بخش کشاورزی بیشتر باشد فرد با دیدن موفقیت و کسب درآمد در این حرفه انگیزه و تمایل بیشتری برای اشتغال در این حرفه پیدا می کند. از طرف دیگر بین سابقه کشاورزی فرد و سابقه کشاورزی والدین نیز با تمام سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده رابطه آماری مثبت و معنی داری وجود دارد. به عبارت دیگر، با افزایش تجربه ی فرد و همچنین سابقه کشاورزی والدین، تمایل جوانان برای اشتغال در حرفه ی کشاورزی افزایش می یابد. همچنین بین مساحت زمین زراعی خانواده نیز با هریک از سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد. بدین معنی که هر چه مساحت زمین زراعی خانواده افزایش پیدا کند تمایل جوانان برای اشتغال در این حرفه نیز افزایش می یابد. یعنی با افزایش میزان زمین، امکان برای کشاورزی فرد وجود دارد یا درآمد کشاورزی حاصل از آن زمین برای وی ملموس تر است لذا تمایل بیشتری برای ماندن در شغل کشاورزی دارد.

جدول۲۴-۴ همبستگی بین ویژگی های فردی با سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده

ویژگی های فردی

تمایل

نگرش

هنجار ذهنی

کنترل رفتاری

هنجار اخلاقی

هویت

هنجار توصیفی

سن

^** ۲۴/۰

^** ۲۷/۰

^** ۱۲/۰

^** ۲۱/۰

^** ۱۷/۰

^** ۲۳/۰

^*۱۴/۰

تعداد اعضای خانوار

^** ۲۱/۰

^** ۲۱/۰

^** ۲۳/۰

^** ۱۹/۰

^** ۲۸/۰

^** ۳۲/۰

^** ۳۸/۰

سابقه کشاورزی

^** ۴۵/۰

^** ۳۲/۰

^**۳۴/۰

^** ۴۷/۰

^** ۴۱/۰

محاسبه و یافته های تحقیق
4-1 مقدمه
هدف از انجام این پروژه، تخمین آنتالپی تبخیر برخی مایعات خالص در دماهای مختلف است که مدلسازی آن با بهره گرفتن از شبکه عصبی مصنوعی در نرم افزار matlab صورت می گیرد. به همین منظور ابتدا داده های تجربی انتخاب شده برای ورود به شبکه را بیان می کنیم. بعد از آن نوبت به طراحی شبکه به منظور شبیه سازی می رسد و نتایج شبیه سازی با شبکه مورد نظر ارائه می شود. در نهایت نیز این روش تخمین آنتالپی تبخیر با برخی روش های محاسباتی بیان شده در منابع مقایسه می گردد.

4-2 پایگاه داده ها
با بررسی روابط آنتالپی تبخیر که در فصل دوم نیز بیان شده است، می توان پارامتر های تأثیر گذار بر آنتالپی تبخیر را شناخت. پارامتر های دمای جوش نرمال، دمای بحرانی، فشار بحرانی، جرم مولکولی و ضریب بی مرکزی^[64]در اکثر آنها مشترک است. می توان از همین پارامتر ها برای ورودی به شبکه ی عصبی استفاده کرد.
به همین منظور داده های آنتالپی تبخیر در نقطه جوش نرمال برای 182 مایع به همراه دمای جوش نرمال، دما و فشار بحرانی، جرم مولکولی و ضریب بی مرکزی از مراجع جمع آوری شد. این مایعات شامل آلکان، آلکن، متیل و دی متیل آلکان، متیل و دی متیل آلکن، ترکیبات حلقوی، الکل خطی و غیر خطی، مرکاپتان، اتر و .. است.]41-38[
همچنین برای بررسی آنتالپی تبخیر در دماهای مختلف، پارامتر های ذکرشده برای الکل های خطی درجه اول نیزجمع آوری شده تا به صورت جداگانه در شبکه ای دیگر اعمال شوند. این داده ها متشکل از آنتالپی تبخیر 20 الکل خطی در184 دمای مختلف، همراه با پارامتر هایی که پیش تر بیان شده است.]40-38[
در جهت بهبود عملکرد شبکه بهتر است داده ها نرمال سازی^[65] شده و به شبکه وارد شوند. در این تحقیق داده ها را با بهره گرفتن از رابطه زیر در بازه ]1و0[ نرمال سازی شده است.]42[
(4-1)
4-3 انتخاب شبکه عصبی
هدف ما طراحی شبکه ای است که با بهره گرفتن از داده های ورودی آموزش ببیند تا بتواند آنتالپی تبخیر در نقطه جوش نرمال را برای شبکه اول و آنتالپی تبخیر در دماهای مورد نظر را برای الکل های خطی در شبکه ای دیگر محاسبه کند. در این تحقیق 70% از داده ها به صورت تصادفی برای آموزش و 30% دیگر به منظور تست و ارزیابی^[66] در نظر گرفته می شود.
به این منظور از یک شبکه عصبی پیشخور و پس انتشار خطا (FFBP) یا اصطلاحاً شبکه پرسپترون دو لایه استفاده می کنیم. الگوریتم آموزشی به کار گرفته شده، لونبرگ-مارکوارت است. از تابع انتقال لگاریتم سیگموئید در لایه میانی وتابع انتقال خطی در لایه خروجی استفاده می کنیم.
مرحله بعدی تعیین تعداد نورون در لایه میانی است. همان طور که پیش تر بیان شده تعداد نورون ها در لایه مخفی با روش حدس و خطا تعیین می شود. به همین دلیل داده ها را به شبکه وارد کرده و با تغییر تعداد نورون ها در لایه مخفی و دریافت خروجی های شبکه، مقدار MSE و RMSE شبکه را در هر مرحله محاسبه و ارزیابی می کنیم. مشاهدات در شکل(4-1) و (4-2) نشان داده شده است.
شکل(4-1): نتایج تغییر تعداد نورون ها در لایه میانی شبکه، پیش بینی آنتالپی تبخیر در نقطه جوش نرمال
شکل(4-2): نتایج تغییر تعداد نورون ها در لایه میانی شبکه، پیش بینی آنتالپی تبخیر الکل ها
با توجه به شکل ها واضح است10 نورون در شبکه اول و 14 نورون در شبکه دوم، خطا را حداقل خواهد کرد. تعداد نورون ها در لایه ورودی با تعداد پارامترهای ورودی برابر است. بنا بر این در شبکه اول در لایه ورودی 5 نورون و در شبکه دوم چون پارامتر دما به پارامتر های قبلی اضافه می شود، تعداد نورون در لایه ورودی 6 خواهد بود. نمایی از شبکه های به کار گرفته شده در شکل (4-3) و (4-4) نشان داده شده است.
شکل(4-3): شبکه عصبی پرسپترون دولایه با 10 نورون در لایه مخفی برای پیش بینی آنتالپی تبخیر در نقطه جوش نرمال
شکل(4-4): شبکه عصبی پرسپترون دولایه با 14 نورون در لایه مخفی برای پیش بینی آنتالپی تبخیر الکل ها
4-4 نتایج شبکه عصبی
با طراحی شبکه ها و اعمال ماتریس ورودی و ماتریس هدف به شبکه ها، نتایج با کمک نمودارهایی نمایش داده می شود. شکل(4-5) نشان دهنده خطای آموزش، ارزیابی و تست در هر چرخه از شبکه ی اول است. زمانی که نمودار ها به یک مقدار ثابت از خطا رسید شبکه متوقف می شود. شبکه اول بعد از 19 چرخه متوقف شد و کمترین خطای ارزیابی در چرخه 13 حاصل شده است.
شکل (4-5): نمودارخطای شبکه نسبت به چرخه، برای پیش بینی آنتالپی تبخیر در نقطه جوش نرمال
شکل (4-6) نمودار رگرسیون خروجی شبکه در مقابل داده های تجربی به ترتیب در مراحل آموزش، ارزیابی و تست است و نمودار آخر نیز رگرسیون تمام داده های خروجی شبکه در برابر داده های تجربی است و در واقع ادغام سه نمودار قبل است. معیار عملکرد شبکه در این نمودار ها با ضزیب تبیین مشخص می شود. هرچه این مقدار به یک نزدیک تر باشد نشان دهنده عملکرد خوب شبکه است. مقدار ضریب تبیین در هر مرحله بالای هر نمودار نشان داده شده که برای کل داده ها این معیار 99608/0 است.
شکل(4-6): رگرسیون خروجی شبکه در مقابل داده های تجربی در مراحل آموزش، ارزیابی و تست در پیش بینی آنتالپی تبخیر در نقطه جوش نرمال
برای شبکه دوم نیز نمودار خطای آموزش، تست و ارزیابی در هر چرخه در شکل (4-7) نشان داده شده است. شبکه بعد از 58 چرخه با ثابت ماندن خطا متوقف شد. کمترین خطای مرحله ارزیابی در چرخه 52 بوده است.
شکل (4-7): نمودارخطای شبکه نسبت به چرخه، برای پیش بینی آنتالپی تبخیر الکل های خطی
همچنین رگرسیون داده های خروجی در مقابل داده های تجربی برای شبکه دوم نیز در شکل (4-8) نشان داده شده است. ضریب تبیین برای کل داده ها 99865/0 است.
شکل(4-8):رگرسیون خروجی شبکه در مقابل داده های تجربی در مراحل آموزش ارزیابی و تست در پیش بینی آنتالپی تبخیر الکل ها
4-5 مقایسه با سایر روش ها
قدر مطلق خطای نسبی^[67] پیش بینی آنتالپی تبخیر در نقطه جوش توسط شبکه و معادلات گیاکلن، چن، ریدل و وتر(2-37) در جدول (4-1) برای تمام مایعات مجموعه ارائه شده است. رابطه ای که برای محاسبه میانگین قدر مطلق خطای نسبی که در انتهای جدول به کار گرفته شده به جهت یادآوری بیان می شود.]29[
(4-2)
(3-8)
جدول(4-1)مقایسه پیش بینی آنتالپی تبخیر در نقطه جوش نرمال توسط شبکه عصبی با سایر روش های متداول

تعریف کیفیت زندگی را شامل مولفه پذیرش خود ،هدف داشتن در زندگی ،رشد شخصی،تسلط بر محیط ،خودمختاری و روابط مثبت با دیگران می داند.
۱-پذیرش خود:به معنای احترام به نفس براساس آگاهی از نقاط قوت و ضعف خود است.
۲-هدف داشتن در زندگی :با بهره گرفتن از هدف در زندگی ،افراد می توانند در مقابل سختی ها و رنج ها پایداری و مقاومت کنند.
۳-رشد شخصی :به صورت شکوفا ساختن کلیه نیروها و استعدادهای خود ،به دست آوردن توانایی های جدید حاصل می شود.
۴-تسلط بر محیط:فرد محیط را مطابق خصوصیات و نیازهای فردی خود شکل دهد و بتواند آن را به همان شکل نگه دارد.
۵-خودمختاری:به این معنا که فرد بتواند براساس معیارها و عقاید خویش عمل و زندگی کند .
۶-روابط مثبت با دیگران:عبارت است از توانایی برقراری روابط نزدیک و صمیمانه با دیگران و اشتیاق برای برقراری روابط نزدیک و صمیمانه با دیگران و نیز عشق ورزیدن به دیگران(فریدونی،۱۳۸۴؛به نقل از مرادی،۱۳۸۹).

۲-۴-۶-مولفه های کیفیت زندگی
یک توافق کلی بین پژوهشگران وجود دارد که ،سازه کیفیت زندگی متشکل از عوامل عینی^[۱۸۴](کارکردهای جسمانی،روانی و اجتماعی)و عوامل ذهنی^[۱۸۵](بهزیستی درونی)است .عوامل ذهنی بیشتر بر رضایت فرد از زندگی تاکید دارند ،درحالی که عوامل عینی بر نیازهای مادی و مشارکت در فعالیت ها و روابط بین فردی متمرکز هستند(دونالد،۲۰۰۱)شاخص های عینی کیفیت زندگی ،شامل مواردی مانند سطح سواد ،سطح درآمد،شرایط کاری،وضعیت تاهل،امنیت،جایگاه اجتماعی و تولید اقتصادی هستند.شاخص های ذهنی کیفیت زندگی ،براساس ارزیابی و برداشت فرد از میزان رضایت ،شادی ،امیدواری و نظیراینها،به دست می آیند.در واقع ،شاخص های عینی در بهترین حالت ،فرصت ها و امکانات ارتقای کیفیت زندگی را فراهم می کنند،ولی به تنهایی نمی توانند آن را تامین کنند.به نظرمی رسد بهترین رویکرد در تعریف کیفیت زندگی یک رویکرد ترکیبی(عوامل عینی و ذهنی)باشد.براساس این دیدگاه،کیفیت زندگی براساس کیفیت ارضاء نیازهای انسان ،دربافت فرهنگی و سیستم ارزشی یک جامعه ،براساس ارزیابی و برداشت خود فرد تععین می شود(نیوسام و سن،۲۰۰۱؛به نقل از صولتی).سه مولفه اصلی این رویکرد ،۱-نیازهای انسان ،۲-فرصت ها^[۱۸۶]و امکانات ۳-سیاست های کلان یک جامعه است.
نیازهای انسان مهم ترین مولفه در تعیین کیفیت زندگی ،شناخت نیازهای انسان است.تلاش زیادی در طبقه بندی نیازهای انسان انجام گرفته است.طبقه بندی نیازها و کارکردهای انسان از نیوسام و سن،(۲۰۰۱) و سلسله مراتب نیازها از مازلو(۱۹۵۴به نقل از شارف،۱۳۸۶)از جمله این تلاش ها به شمار می روند.با این حال به نظرمی رسد که پاره ای از نیازها در اکثر این طبقه بندی ها مشترک بوده و از سوی صاحب نظران به عنوان نیازهای اساسی انسان ها پذیرفته شده اندبرخی از این نیازها عبارتند از :نیازهای مربوط به امرارمعاش^[۱۸۷]مانند غذا ،پناهگاه،آب و هوای سالم و استراحت؛تولیدمثل^[۱۸۸]و فرزندپروریمانند تشکیل خانواده ،تولد و تناسل ،تربیت فرزند،انتقال ارزش ها ؛امنیت^[۱۸۹]و محبت^[۱۹۰] مثل نیاز به دوست داشتن و دوست داشته شدن و احترام متقابل ؛فهم^[۱۹۱]مانند دسترسی به اطلاعات و توانایی استدلال ؛مشارکت^[۱۹۲]مثل شرکت در فعالیت های اجتماعی و احساس کارآمدی و شایستگی در انجام آنها ؛تفریح^[۱۹۳]مثل نیاز به تجدید قوا ،مسافرت و گردش در طبیعت ؛معنویت^[۱۹۴]مانند اعتقاد به تکیه گاه برتر ،تجارب معنوی و داشتن جامعه ای مبتنی بر اصول اخلاقی ؛خلاقیت^[۱۹۵]مانند نوآوری و اختراع ؛هویت^[۱۹۶]مثل رسیدن به یک حس یکپارچه از خود ؛آزادی^[۱۹۷]مانند حق انتخاب شیوه زندگی ،همسر ،شغل و غیره(دونالد۲۰۰۱و نیوسام و سن۲۰۰۱؛به نقل از صولتی،۱۳۸۷)بعضی از این نیازها مانند فهم و خلاقیت ،با یکدیگر هم پوشی دارند.کمیت و کیفیت ارضای این نیازها ،روابط تنگاتنگی با فرهنگ و سیستم ارزشی یک جامعه دارد.
۲-۴-۷-سه اصل کیفیت زندگی
به رغم اختلاف نظرها در تعریف کیفیت زندگی ،بیشتر پژوهش گران برسه اصل کیفیت زندگی اتفاق نظر دارند که شامل :چند بعدی بودن ،ذهنی بودن و پویا بودن می باشد(رحیمی،۱۳۸۶).
۲-۴-۷-۱-چندبعدی بودن:کیفیت زندگی یک مفهوم چندبعدی بوده و باید از زوایا و ابعاد مختلف سنجیده شود که شامل سه بعد جسمی ،روانی و اجتماعی می باشد.بعد جسمی به درک فرد از توانایی هایش در فعالیت های روزانه که نیاز به صرف انرژی دارد اطلاق می شود ،که شامل مقیاس های تحرک ،توازن،انرژی ،درد و ناراحتی ،خواب و استراحت و ظرفیت توان کاری می باشد.و بعداجتماعی به توانایی فرد در ایجاد ارتباط با خانواده ،همسایگان ،همکاران و سایر گروه های اجتماعی ،شغلی با در نظرگرفتن شرایط اقتصادی می باشد(رحیمی،۱۳۸۶).
۲-۴-۷-۲-ذهنی بودن:کیفیت زندگی یک ارزشیابی ذهنی است و بیماران خود بهترین قضاوت کنندگان راجع به کیفیت زندگی خود هستند .اما گاهی شرایطی وجود دارد که این قضاوت را برای بیمار مشکل می سازد در این صورت فرد مراقبت کننده (پزشک یا پرستار)فادر به انجام ارزیابی خواهند بود.
۲-۴-۷-۳-پویا بودن:کیفیت زندگی یک ماهیت پویا و فعال است نه یک ماهیت ایستا ،و بدین جهت یک فرایند وابسته به زمان بوده و تغییرات درونی در آن دخیل می باشند ،این مشخصه در یک مطالعه طولی به خوبی قابل مشاهده است(رحیمی،۱۳۸۶).
۲-۴-۸-عوامل موثر بر کیفیت زندگی
از دید الیور و همکاران(۱۹۹۷)عوامل تعیین کننده زندگی در سه طبقه قراردارند:
۱-مشخصات فردی شامل متغیرهای دموگرافیک.
۲-شاخص های عینی کیفیت زندگی که شرایط محیطی هستند و بر متغیرهای مربوط به رفاه عمومی ،بهداشت محیط اجتماعی ،تحرک ،فرهنگ ،مذهب ،محیز طبیعی و سیاست ها.
۳-شاخص های ذهنی کیفیت زندگی که به مفاهیمی همچون احساس رضایت مندی از زندگی ،رفاه و آسایش جسمی و روانی و شادکامی توصیف می شود(مختاری،۱۳۸۹).
۲-۴-۹-مدل های کیفیت زندگی
۲-۴-۹-۱-مدل فلس و پری:
فلس و پری(۱۹۹۵)بعد از بررسی ۱۵مدل مفهومی از کیفیت(به نقل از رحیمی،۱۳۸۶).یک مدل کلی طراحی کردند ،که در این مدل پنج طبقه اصلی وجود دارد.
-بهکامی جسمی که شامل سلامت ،زیبندگی ،تحرک و ایمنی شخصی است .
-بهکامی مادی که شامل درآمد ،کیفیت محل زندگی ،حریم شخصی ،ثروت ،وضعیت تغذیه ،حمل و نقل ،همسایگی ،ایمنی و سکونت دائم یا اجاره نشینی می باشد.
-بهکامی اجتماعی که در برگیرنده ارتباطات درون خانواده و ارتباط با اقوام در خانواده های گسترده تر و یا دوستان ،فعالیتهای ارتباطی و سطح حمایت اجتماعی است .
-رشد و فعالیت که با مهارت های مربوط به خود تعیینی-شایستگی یا استقلال ،خبر یا اختیار ،اشتغال اوقات فراغت ،کارهای خانه ،تحصیلات ،تولید یا مشارکت است .
-بهکامی هیجانی در برگیرنده عاطفه یا خلق و خو ،رضایت مندی تکامل ،عزت نفس ،شان احترام و اعتقادات مذهبی می باشد.
۲-۴-۹-۲-مدل لی و همکاران
لی ،یانگ ،وی ،ژانگ ،ژنگ ،اکسیو ،وانگ و چن (۱۹۹۸؛به نقل از رحیمی ،۱۳۸۶)با توجه به بیشتر عوامل شخصیتی و فرهنگ مدلی در ارتباط با کیفیت زندگی ارائه دادند.آن ها معتقد بودند که ساختار مفهومی کیفیت زندگی باید حداقل شامل چهار بعد یا زمینه گسترده زندگی و دو محورعینی و ذهنی باشد ،رضایت ذهنی زندگی فرد توسط زندگی عینی ،نظام سلسله مراتبی نیازهای زندگی و استانداردهای مقایسه شده با زندگی حاضر فرد تعیین می شود.این ارزیابی ها نیز بر اساس شخصیت ،تجربه های زندگی و منابع شخصی در بافت فرهنگی ،اجتماعی و محیطی می باشد.
از نظر کالمن وقتی می توان گفت که یک کیفیت عالی برای زندگی وجود دارد که امیدهای فرد با تجارب وی تطابق داشته باشد و تکمیل شود حالت عکس هم صدق می کند ،کیفیت پایین زندگی وقتی است که امیدها با تجارب همخوان نشود .به بیان دیگر ادعای کالمن این است که شیوه ی زندگی ،با این مفهوم که فرد به خواسته های خود می رسد بهبود می یابد .با این وجود این به این معنا نیست که امیدهای شخصی و آرزوها ،ابتدا مثبت شده و سپس تکمیل می شوند.کالمن اشاره می کند که اهدافی که توسط عوامل ایجاد می شوند باید واقع گراتر باشند(وقتی که آرزوها را واقعی تر کرده ،فرد را به توسعه و رشد در راه های دیگر تشویق کنیم )فاصله میان امیدها و دستیابی به آن ها به خوبی کم می شود.بنابراین با توجه به نظر کالمن ،حقیقتا می توان شیوه زندگی فرد را با مخالفت کردن با آرزوها بهبود بخشید(حسن شاهی،۱۳۸۸)
در سال ۱۹۹۲ در دانشکده بوستون تحقیق گسترده ای در مورد کیفیت زندگی در محیط دانشکده انجام شد ،این بررسی به ارزیابی ارتباط بین احساس تعلق به اجتماعی که دانشجویان در آن قراردارند و عوامل متفاوت شخصیتی و محیطی از جمله جنس ،نژاد ،محل اقامت و دانشکده پرداخت .بررسی داده ها نشان داد ،دانشجویانی که از هنجارهای تعیین شده دور بودند که جدیدا به محیط دانشکده وارد شده بودند ،و کاستی در تجارب مراوده در محیط دانشکده منتهی به کم تر شدن احساس تعلق به محیط دانشکده می شد.این احساس در بین تازه واردین بیشتر بود.این مطالعه که احساس تعلق به محیط دانشکده را تقویت می نماید به این قرار معرفی کرد:وضعیت مناسب خدمات دانشجویی ،اتحاد موجود در دانشکده محل تحصیل و فعالیتهای اجتماعی موجود در دانشکده در مقایسه بین دو دانشکده که در یکی اکثریت با دانشجویان مذکر و در دیگری اکثریت با دانشجویان مونث بود ،چنین مشخص گردید که هر دو جنس مذکر و مونث در دانشکده هایی که اکثریت دانشجویان آن مونث بودند ،احساس تعلق بیشتری از خود نشان می دادند و هنگامی که به دانفنگرش دینی ،وضعیت اجتماعی –اقتصادی شجویان مونث اجازه داده می شد که با اعضای هیات علمی همکاری نشان دهند،آنان به صورت بارزی بهتر از دانشجویان مذکر عمل می کردند(ماندل و دیگران۱۹۹۲).
اخیرا در ایران پژوهشی بر روی ۳۷۰۰ دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی به منظور پاسح یابی ۳۱سوال در مورد کیفیت زندگی ،نگرش دینی ،وضعیت اجتماعی –اقتصادی و عملکرد تحصیلی دانشجویان به تفکیک جنس ،سن و رشته تحصیلی و رابطه متقابل برخی از متغیرهای مذکور ،انجام شده است.برخی از یافته های این بررسی نشان داده اند که کیفیت زندگی حدود نیمی از دانشجویان در حد متوسط و یا کمی بهتر از آن است.لیکن حدود۲۵% از آنها از کیفیت زندگی در آنچنان شرایط نارسایی به سر می برند که نیازمد تغییر جدی هستند .به عوامل جنسیت ،سن ،نوع مذهب ،وضعیت حیات والدین ،در کیفیت زندگی گروه نمونه بی تاثیر و عوامل تاهل ،اشتغال ،برخی از سطوح تحصیلی و شغلی والدین و نیز موقعیت اجتماعی اقتصادی بر کیفیت زندگی دانشجویان مورد نظر،تاثیر داشته است(بهمنی ،۷۹-۱۳۷۸)
از نظر خوارزمی(۱۳۸۲)کیفیت زندگی در سطح فردی به جهان بینی فرد و نگاه او به زندگی بستگی دارد ،همه بحث کیفیت زندگی سرانجام به فرد برمی گردد ،این فرد است که باید احساس کند همه تلاش هایی که در سطح جهانی و ملی و محلی صورت می گیرد ،زندگی او را بهبود می بخشد.
آرینگتون و همکاران^[۱۹۸].(۲۰۰۶).در پژوهشی نشان داده اند که کیفیت زندگی در دختران نسبت به پسران پایین تر است.
راسل و والز(۱۹۹۴ ؛ به نقل ازآلیس ،۲۰۰۴) در تحقیقی نشان دادند که رضایت مندی زناشویی و کیفیت زندگی خوب به سلامت جسمی و روانی می افزاید. و کیفیت زندگی بالا با سلامتی،رضایت و بهداشت روانی و فعایت روزمره رابطه دارد.
تحقیقات سارکوسکی و گرین(۲۰۰۶ ؛به نقل از اسدی راد،۱۳۸۸)؛در مورد ارتباط خوشبختی و دیدگاه مثبت و کیفیت زندگی که بر روی ۸۰ پرستار زن و مرد در کشور لهستان انجام گرفت نشان داد که ارتباط مثبت و قوی میان مثبت نگری و کیفیت زندگی وجود دارد. همچنین این تحقیق نشان داد که میان مردان و زنان از لحاظ کیفیت زندگی تفاوت معنی داری وجود ندارد .
اشمیث و همکاران(۲۰۰۷) در مطالعه خود به بررسی کیفیت زندگی و تاب آوری نوجوانان دارای ناتوانی حرکتی بر روی ۱۵۹ نفر از نوجوانان ۱۸-۱۱ ساله پرداختند نتایج نشان داد که افزایش کیفیت زندگی در نوجوانان دارای ناتوانی حرکتی بر کاهش فشارهای زندگی و افزایش تاب آوری متأثر است.
در پژوهشی که توسط جیلین و همکاران (۲۰۰۴) با هدف بررسی ارتباط سن با کیفیت زندگی و مفاهیم رشد شناختی در سه رده سنی جوانان، میان سالان و سالمندان صورت گرفت مشخص شد که کیفیت زندگی جنس مذکر از جنس مونث بیشتر و کیفیت زندگی با تغییر ساختارهای شناختی در محله صوری ارتباط مستقیم دارد.
جوادی (۱۳۸۹) به بررسی رابطه بین کیفیت زندگی بر بهداشت روانی ۲۱۵ نفر از دانش آموزان(۱۰۵ نفر دختر و ۲۱۰ نفر پسر) دبیرستانی شهر کهنوج انجام داد.یافته ها نشان داد که هر چهار بعد کیفیت زندگی، یعنی سلامت جسمی،سلامت روان،ارتباطات اجتماعی و ادراک محیط زندگی بر بهداشت روان دانش آموزان دختر و پسر رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
نصری و واعظ موسوی (۱۳۸۵) به بررسی سلامت روانی و کیفیت زندگی مربیان ورزش کشور پرداختند. یافته ها نشان دادند که بین کیفیت سلامت روانی مربیان و کیفیت زندگی آن ها رابطه مثبت وجود داشت و بین مربیان استان های مختلف از نظر میزان سلامت روانی تفاوت معنی داری وجود داشت و همچنین بین مربیان استان های مختلف از نظر کیفیت زندگی تفاوت وجود داشت.
دهقان نیری (۱۳۸۵) در بررسی استرس و کیفیت زندگی در دانشجویان مقیم دانشگاه نشان داد که تن آرامی می تواند باعث بهبود درک از کیفیت زندگی گردد، به همین دلیل می توان کاربرد تن آرامی را در جهت افزایش سطح کیفیت زندگی دانشجویان توصیه کرد.
گروه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی ،کیفیت زندگی را چنین تعریف می کند :«دریافت های شخصی فرد از جایگاه زندگی اش با توجه به فرهنگ و نظام ارزشی که در آن زندگی می کند که متاثر از اهداف ،انتظارات و استانداردهای مورد نظر فرد است.با توجه به این تعریف ،بیشتر متخصصان علوم پزشکی بر این باورند که کیفیت زندگی مفهومی چند بعدی و ذهنی است .
بولینگ^[۱۹۹]در بررسی مفاهیم مربوط به کیفیت زندگی به این نتیجه می رسد:
کیفیت زندگی چیزی بیش از سلامت جسمانی است،کیفیت زندگی شامل احساس سالم بودن ،سطح اساسی رضایتمندی،و وجود حس کلی خود ارزشمندی است.مفهومی انتزاعی و پیچیده ،شامل زمینه های گوناگونی که ،تمام آن ها در رضایت شخصی و عزت نفس سهم دارند(بولینگ،۱۹۹۱).
کیفیت زندگی دانشجویان در تعامل با شرایطی است که آنان در آن زندگی می کنند.در نگاهی کلی این شرایط را به بخش های عمده ای مانند محیط یادگیری ،مسکن ،برنامه های درسی ،فعالیتهای اجتماعی ،بهداشت عمومی ،روابط بین فردی ،فعالیتهای فوق برنامه،امکانات فردی،تعطیلات آخر هفته و تعطیلات طولانی تر تقسیم نمود.
بسیاری از بررسی های خارجی در رابطه با ارزیابی کیفیت زندگی دانشجویان ،با هدف ارزیابی روانشناختی دانشجویان جهت تعیین برنامه های حمایتی برای گروه های نیازمند انجام شده است که از کیفیت های زندگی پایین برخوردار بوده اند(فریش مایکل بی،۱۹۹۲).
گروهی از مطالعات انجام شده برای تدوین و ساخت پرسشنامه های گوناگون ارزیابی کیفیت زندگی دانشجویان نیز به منظور استفاده خاص از آنها در مشاوره خانواده انجام شده اند.تاکید غالب این آزمون ها بر سنجش موقعیت فرد در چهار حیطه عمده رضایت ،سلامت ،تعلق اجتماعی و منابع قدرت وکنترل متمرکز است(کنت وی،۱۹۹۴).
پژوهشگران مذکور بررسی و تلاش برای شناخت کیفیت زندگی دانشجویان را از سه جنبه سودمند گزارش کرده اند .آنها معتقدند که یافته های حاصل از بررسی کیفیت زندگی دانشجویان می تواند به مسئولین درباره نتایج برنامه هایی که برای بهبود شرایط زندگی دانشجویان اجرا می کنند ،اطلاعات مفیدی ارائه فراهم کند.در عین حال از اطلاعات حاصل می توان در جهت ایجاد یک مقیاس مهم به منظور اندازه گیری و شناخت چگونگی بازده آموزشی و تربیتی دانشکده و دانشگاهها استفاده کرد.
و بالاخره می توان از اطلاعات مذکور به عنوان ابزاری جهت ارزیابی اثر آموزش یکسان شده در حیطه های غیر از فعالیت های درسی و آکادمیک نظیر آسایش روانی دانشجویان ،استفاده نمود(کنت وی و شالیک ،۱۹۹۴).

خوئینی، غفور (۱۳۸۶)، مفاهیم حقوقی و ادراکات اعتباری، حقوق و علوم سیاسی، شماره ۳.
________ و سهیل ذوالفقاری (۱۳۹۰)، خلأهای تقنینی و اجرای فتوا در نظام قضائی‌ایران؛ تأملی بر اصل ۱۶۷ قانون اساسی، پژوهشنامه حقوق اسلامی، شماره ۳۴.
دریدا، ژاک (۱۳۸۷)، والتر بنیامین و نقد خشونت، در: قانون و خشونت (گزیده مقالات)، گزینش و ویرایش مراد فرهادپور و همکاران، تهران: نشر فرهنگ صبا.
دلفینی، الکس و پل پیکونه (۱۳۹۱)، “مدرنیته، آزادی­خواهی و نظریه انتقادی"، در: اسپیرو، هربرت و دیگران، توتالیتاریسم، ترجمه‌‌هادی نوری، تهران: نشر شیرازه.
دلماس­مارتی، می­ری (۱۳۷۶)، به دنبال حقوق جزای مشترک اروپایی، ترجمه علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، مجله حقوقی (دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی وزارت امور خارجه)، ش۲۱.
___________ (۱۳۷۸)، جهانی شدن حقوق- فرصت­ها وخطرات، ترجمه اردشیر امیرارجمند، مجله حقوقی (دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی وزارت امور خارجه)، ش ۲۴.
ذاکریان، مهدی (۱۳۹۰)، هم­پیوندی دیسیپلین­های علمی با مدل­های شبیه­سازی در روابط بین­الملل، مطالعات بین ­المللی، شماره ۳۰.
راسخ، محمد (۱۳۸۵)، ویژگی­های ذاتی و عرضی قانون، مجلس و پژوهش، شماره ۵۱.
________ (۱۳۸۶)، مدرنیته و حقوق دینی، نامه مفید، شماره ۶۴.
________ و مهناز بیات کمیتکی (۱۳۹۰)، مفهوم مصلحت عمومی، تحقیقات حقوقی، شماره ۵۶.
رحمانی، محمد (۱۳۹۰)، مبانی فقهی و اصولی مجمع تشخیص مصلحت نظام، حکومت اسلامی، سال شانزدهم، شماره ۱.
رحمتی، محمدحسین (۱۳۸۸)، نوع­شناسی مطالعات مدیریت اسلامی به عنوان یک دانش میان­رشته­ای، مطالعات میان­رشته­ای در علوم انسانی، دوره ۱، شماره ۴.
رحمدل، منصور (۱۳۸۳)، آمار جنایی و کارکردهای آن، مجله حقوقی دادگستری، شماره ۴۸ و ۴۹.
رحیم­پور ازغدی، حسن (۱۳۷۷)، عرف و مصلحت در ترازوی حکومت اسلامی، کتاب نقد، شماره ۱.
رشادتی، جعفر و زیبا زعفری (۱۳۹۲)، مفهوم جرم از منظر قرآن کریم و حقوق کیفری و جرم­ شناسی، در: دایره المعارف علوم جنایی، تهران: نشر میزان.
رضوانی، مهران و سید حمید خداداد حسینی و عادل آذر و پرویز احمدی (۱۳۸۸)، تأملی بر مبانی پارادایمیک و پارادایم­انگاری در مطالعات میان­رشته­ای، مطالعات میان­رشته­ای در علوم انسانی، دوره ۲، شماره ۱.
رهامی، محسن (۱۳۸۲)، تحول و تعدیل مجازاتها در نظام کیفری جمهوری اسلامی‌ایران، حقوق خصوصی، دوره ۱، شماره ۴.
ره­پیک، سیامک (۱۳۷۹)، حقوق و امنیت در جمهوری اسلامی‌ایران، مطالعات راهبردی، سال دهم، شماره ۴. رهدار، احمد (۱۳۹۱)، تأملی در بایسته­های «تولید» علم دینی، در: مجموعه مقالات همایش تحول در علوم انسانی، تهران: انتشارات کتاب فردا.
زارعیان، مریم و خدیجه سفیری (۱۳۹۰)، علوم انسانی بومی بر مبنای منطق فازی، دانشگاه اسلامی، سال ۱۵، شماره۱.
زالی، نادر (۱۳۹۰)،‌آینده­نگاری راهبردی و سیاست­گذاری منطقه­ای با رویکرد سناریونویسی، مطالعات راهبردی، سال چهاردهم، شماره ۴.
ساریخانی، عادل (۱۳۸۷)، مبانی خسارت­زدایی دولت از بزه­دیدگان در حقوق جزا و فقه، پژوهش حقوقی، شماره ۱.
_________ و مهدی خاقانی (۱۳۹۱)، نقد عدالت کیفری ترمیمی در گفتمان جرم­ شناسی غربی از منظر سیاست جنایی قرآن کریم، فصلنامه کاوشی نو در قرآن کریم، سال ۱، شماره ۱.
سجادی­ نژاد، سید احمد (۱۳۸۵)، اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها در فقه و حقوق، الهیات و حقوق، شماره ۲۰.
سریع­القلم، محمود (۱۳۹۰)، ابعاد نامحسوس و خُلقی توسعه ­نیافتگی‌ایران، مطالعات بین ­المللی، شماره ۳۰.
سلطان­محمدی، فاطمه (۱۳۹۱)، بازخوانی مولفه­های تحقق آزادی در نظام اسلامی با رویکردی بر کلام علوی و‌آیات وحی، در: مجموعه مقالات چهارمین نشست اندیشه­ های راهبردی جمهوری اسلامی با موضوع آزادی، تهران: انتشارات بنیاد الگوی اسلامی-‌ایرانیِ پیشرفت.
سلیمانی، فاطمه (۱۳۸۹)، نسبت مصلحت و امنیت در فقه سیاسی شیعه، مطالعات راهبردی، سال سیزدهم، شماره ۵۰.
سماواتی پیروز، امیر و محمود عباسی (۱۳۸۸)، تحقق مصلحت؛ از مبانی فقهی تا بایسته­های کیفری، حقوق و مصلحت، شماره ۳.
سیداصفهانی، سید حسام­الدین (۱۳۹۲)، درآمدی بر مبانی و اهداف جرم­ شناسی تطبیقی در چشم­انداز جهانی ­شدن، در: دایره المعارف علوم جنایی، تهران: نشر میزان.
سیف­زاده، حسین (۱۳۸۶)، چرخه معیوب هیجان­گرایی مابوکراتیک و‌آینده دموکراسی در‌ایران؛ طرحی آزمایشی ذهنی با رویکردی فراسوگرایانه، سیاست (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، سال ۳۷، شماره ۲.
سیمایی صراف، حسین (۱۳۹۰)، علت و راه­های کشف آن در استدلال قیاسی؛ بررسی تطبیقی در فقه اسلامی و کامن­لا، پژوهش­های حقوق تطبیقی، دوره ۱۵، شماره ۲.
شاکری گلپایگانی، طوبی (۱۳۸۰)، فقه جزا و سیاست جنایی، مطالعات راهبردی زنان، شماره ۱۱.
شاملو، باقر و حسین نصیرباغبان (۱۳۹۰)، اصول حاکم بر مجازات­های بدنی، تحقیقات حقوقی، شماره ۵۶.
شایگان، داریوش (۱۳۷۳)،‌ایدئولوژیک شدن سنت، ترجمه مهرداد مهربان، ماهنامه کیان، شماره ۱۹.
شبیری زنجانی، سید حسن (۱۳۸۸)، دیدگاهی جدید در مشروعیت نظام­های حقوقی نوپدید، فصلنامه حقوق (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، دوره ۴۰، شماره ۳.
شجاعی زند، علیرضا(۱۳۸۸)،تبارشناسی «تجربه دینی در مطالعات دین­داری»، تحقیقات فرهنگی، دوره۲، شماره۶.
____________ (۱۳۹۱)، برداشتی همساز و موزون از آزادی و عدالت، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره ۱۸۵- ۱۸۶.
شرمن، لاورنس (۱۳۷۹)، جرم­ شناسی و سیاست جنایی، ترجمه روح­الدین کرد علیوند، مجله حقوقی دادگستری، شماره ۳۳.
شریف­زاده، رحمان (۱۳۹۱)، قیاس­ناپذیری و مسئله تعارض پارادایم­های علمی (پیشنهاد یک نظریه سمانتیکی)، فلسفه علم، سال دوم، شماره ۱.
شکاری، روشنعلی و زهره افشاری قوچانی (۱۳۹۱)، اثبات حکم شرع با حکم عقل و بررسی مصادیق آن، فصلنامه حقوق (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، دوره ۴۲، شماره ۲.
شمس ناتری، محمد ابراهیم (۱۳۹۰)، ویژگی­های جرم­انگاری در پرتو موازین حقوق بشر، راهبرد، شماره ۵۸.
________________ و سعید عطازاده (۱۳۸۷)، حمایت کیفری از حقوق شهروندی در‌ایران، کارآگاه، دوره ۲، شماره ۴.
شهابی، مهدی (۱۳۸۸)، از حقوق سنتی تا حقوق مدرن؛ تأملی در مبانی تحول نطام حقوقی، نامه مفید، شماره ۷۶.
________ (۱۳۹۰)، فرایند «اجتماعی شدن حقوق» و تأثیر آن بر نظام حقوقی، فصلنامه حقوق (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، دوره ۴۱، شماره ۱.
صادقی، ابراهیم (۱۳۹۱)، بررسی رویکرد مخالفان علم بومی، در: مجموعه مقالات همایش تحول در علوم انسانی، تهران: انتشارات کتاب فردا.
صالح صدقی پور، بهرام (۱۳۸۸)، بررسی سطح دانش، نگرش و عملکرد کارکنان سازمان زندان­ها درباره دادرسی ویژه نوجوانان، اصلاح و تربیت، شماره ۸۴.
صبوری­پور، مهدی (۱۳۹۲)، مدل­سازی برای تعیین شدت بهینه کیفر نقدی، در: دایره المعارف علوم جنایی، تهران: نشر میزان.

صداقت، قاسمعلی و عبدالله جهان­بین (۱۳۹۱)، تعهدات‌ایجابی دولت در برابر شهروندان از دیدگام امام علی(ع)، معرفت حقوقی، شماره ۳.
صدر توحیدخانه، محمد (۱۳۸۸)، حقوق در چنبره «دشمن»؛ از سیاست آمریکایی «جنگ با ترور» تا نظریه آلمانی «حقوق کیفری دشمنان»، در: تازه­های علوم جنایی (مجموعه مقالات)، تهران: نشر میزان.
صدرا، علیرضا (۱۳۹۱)، مهندسی آزادی سیاسی متعالی در نگاه، نظریه و نظام جمهوری اسلامی در چشم­انداز توسعه متعالی فراز‌آینده و در چالش ارتقای کارآمد فرارو، در: مجموعه مقالات چهارمین نشست اندیشه­ های راهبردی جمهوری اسلامی با موضوع آزادی، تهران: انتشارات بنیاد الگوی اسلامی‌ایرانی پیشرفت.
صدوق، مسعود (۱۳۹۱)، آزادی و الگوی اسلامی‌ایرانی پیشرفت از منظر فرهنگ آکادمیک، فرهنگ تخصصی و فرهنگ عمومی، در: مجموعه مقالات چهارمین نشست اندیشه­ های راهبردی جمهوری اسلامی با موضوع آزادی، تهران: انتشارات بنیاد الگوی اسلامی‌ایرانی پیشرفت.
صفاری، علی و امیر‌ایروانیان (۱۳۸۸)، نقش سیاست­گذاری­های دولتی بر تشدید روند کودک­آزاری، تحقیقات حقوقی، شماره ۴۹.
طباطبایی­فر، سید محسن (۱۳۸۹)، پیامدهای دولت صفوی برای فقه سیاسی شیعه، علوم سیاسی، شماره ۵۰.
طهماسبی، جواد (۱۳۹۲)، اصل ۱۶۷ قانون اساسی و حاکمیت قانون در امور کیفری، در: دایره المعارف علوم جنایی، تهران: نشر میزان.
ظهیری، سید مجید (۱۳۹۱)، روش­شناسی مقایسه فلسفه آزادی در نظام اسلامی و نظام لیبرال­دموکراسی ، در: مجموعه مقالات چهارمین نشست اندیشه­ های راهبردی جمهوری اسلامی‌ایران با موضوع آزادی، تهران: انتشارات بنیاد الگوی اسلامی-‌ایرانیِ پیشرفت.
عابد الجابری، محمد (۱۳۷۶)، دانش فقه؛ بنیاد روش‏شناختى عقل عربى- اسلامى، ترجمه محمدمهدی خلجی، نقد و نظر، شماره ۱۲.
عابدی سرآسیا، علیرضا و همکاران (۱۳۸۹)، هرمنوتیک و اصول فقه: نگاهی به انواع قصدی­گرایی در غرب و مقایسه آن با دیدگاه تفسیری اصولیان شیعه، مطالعات اسلامی: فقه و اصول، شماره پیاپی ۱/۸۵.
عباداللهی، حمید ( ۱۳۸۹)، موانع ساختاری استقرار قانون در‌ایران؛ مطالعه موردی‌ایران عصر صفویه، مطالعات تحقیقات فرهنگی، دوره ۳، شماره ۹.
عباسی، مسلم و مسعود آریآیینیا (۱۳۸۸)، دیرینه­شناسی علوم انسانی در گفتار پسااستعماری، تحقیقات فرهنگی، دوره ۲، شماره ۶.

. آل عمران/۶۸: « در حقیقت، نزدیکترین مردم به ابراهیم، همان کسانى هستند که او را پیروى کرده‏اند، و [نیز] این پیامبر و کسانى که [به آیین او] ایمان آورده‏اند و خدا سرور مؤمنان است» ↑
. اعراف/۱۵۷: « همانان که از این فرستاده، پیامبر درس نخوانده- که [نام‏] او را نزد خود، در تورات و انجیل نوشته مى‏یابند- پیروى مى‏کنند» ↑
. اعراف/۱۵۸: « پس به خدا و فرستاده او- که پیامبر درس‏نخوانده‏اى است که به خدا و کلمات او ایمان دارد- بگروید و او را پیروى کنید، امید که هدایت شوید.» ↑
. انفال/۶۴: « اى پیامبر، خدا و کسانى از مؤمنان که پیرو تواند تو را بس است» ↑
. انفال/۶۵: « اى پیامبر، مؤمنان را به جهاد برانگیز» ↑
. انفال/۷۰: « اى پیامبر، به کسانى که در دست شما اسیرند بگو: «اگر خدا در دل­هاى شما خیرى سراغ داشته باشد، بهتر از آن­چه از شما گرفته شده به شما عطا مى‏کند.» ↑
. توبه/۶۱: «و از ایشان کسانى هستند که پیامبر را آزار مى‏دهند و مى‏گویند: «او زودباور است.» بگو: «گوش خوبى براى شماست، به خدا ایمان دارد» ↑
. توبه/۷۳: « اى پیامبر، با کافران و منافقان جهاد کن و بر آنان سخت بگیر، و جایگاهشان دوزخ است، و چه بد سرانجامى است.» ↑
. اعراف/۶۸: «پیام­هاى پروردگارم را به شما مى‏رسانم و براى شما خیرخواهى امینم» ↑
. حج/۷۵: « گفتند: «آیا از کار خدا تعجّب مى‏کنى؟ رحمت خدا و برکات او بر شما خاندان [رسالت‏] باد. بى‏گمان، او ستوده‏اى بزرگوار است.» ↑
. بقره/۱۵۷: « بر ایشان درودها و رحمتى از پروردگارشان [باد] و راه‏یافتگان [هم‏] خود ایشانند.» ↑
. هود/۷۳: « گفتند: «آیا از کار خدا تعجّب مى‏کنى؟ رحمت خدا و برکات او بر شما خاندان [رسالت‏] باد. بى‏گمان، او ستوده‏اى بزرگوار است.» ↑
. نمل/۵۹: « بگو: «سپاس براى خداست، و درود بر آن بندگانش که [آنان را] برگزیده است.» آیا خدا بهتر است یا آن­چه [با او] شریک مى‏گردانند؟» ↑
. نهج البلاغه، پیشین، خ ۱۱۳ : « ای بندگان خدا! شما را به تقوای الهی سفارش می­کنم.» ↑
. انصاری قراچه داغی تبریزی، محمدعلی، پیشین، ص۴۹۷ ↑
. فراهیدی، خلیل بن احمد، پیشین، ج‏۷، ص ۱۳۵     ↑
. ابن منظور، محمدبن مکرم، پیشین، ج‏۱، ص ۷۵۹     ↑
. انعام/۹۲: «و براى این­که [مردمِ‏] أم القرى [مکّه‏] و کسانى را که پیرامون آنند هشدار دهى» ↑
. مصباح یزدی، محمد تقی، پیشین، ص۹۴ ↑
. حسینی زنجانی، سید عزالدین، پیشین، ص۳۱۵ ↑
. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد، دوم ، مکتبه آیه الله المرعشی النجفی، قم، ۱۴۰۴ ق، ج‏۱، ص۴۱۳ ؛ نیز ر.ک: تفسیر القمی، ج‏۲، ص۴۴۷ ؛ تفسیر العیاشی، ج‏۱، ص۵ ؛ ابن بابویه، محمد بن على، الخصال، ج‏۱، ص۶۵ ؛ ابن بابویه، محمد بن على، عیون أخبار الرضا ، ج‏۲، ص ۶۲ ؛ ابن بابویه، محمد بن على، کمال الدین و تمام النعمه، ج‏۱، ص۶۴ ؛ ابن بابویه، محمد بن على، معانی الأخبار، ص۹۰ ؛ مفید، محمد بن محمد، مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفه حجج الله على العباد، اول، قم، ۱۴۱۳ ق ، ج‏۱، ص۲۳۳ ؛ مفید، محمد بن محمد، الأمالی، ص۱۳۵ ؛ طوسى، محمد بن الحسن،‏ الأمالی، اول، ‏دار الثقافه، قم، ‏۱۴۱۴ق، ص ۱۶۲ ( قابل ذکر است که در کتاب الخصال شیخ صدوق حدیث ثقلین با اندکی تفاوت بدین شکل آمده است: إِنِّی‏ تَارِکٌ‏ فِیکُمْ‏ أَمْرَیْنِ أَحَدُهُمَا أَطْوَلُ مِنَ الْآخَرِ کِتَابُ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِی أَلَا وَ إِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّى یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ فَقُلْتُ لِأَبِی سَعِیدٍ مَنْ عِتْرَتُهُ قَالَ أَهْلُ بَیْتِه‏ الخصال، ج‏۱، ص۶۶) ↑
. انصاری قراچه داغی تبریزی، محمدعلی، پیشین، ص ۵۰۷ ↑
. شوری/۲۳ ↑
. تهرانی، مجتبی، پیشین، ص۶۹ ؛ همچنین حسینی زنجانی، سید عزالدین، پیشین، ص۳۱۵ ؛ منتظری، پیشین، ص۱۰۲ ↑
. مصباح یزدی، محمدتقی، پیشین، ص۹۶ ↑
. طاهایی(خاموشی)، فاطمه، پیشین، ص۹۳ ↑
. حسینی زنجانی، سید عزالدین، پیشین، ص۳۲۴ ↑
. تهرانی، مجتبی، پیشین، ص۷۱ ↑
. طباطبایى ، سید محمد حسین، پیشین، ج‏۳، ص ۱۰۶ ↑
. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، ج۱۳، ص ۳۴۳ ؛ جوادی آملی، عبدالله، معاد در قرآن، محقق: علی زمانی قمشه­ای، چهارم، اسراء، قم، ۱۳۸۷ش، ج ۵، ص ۳۳۷ ↑
. تهرانی، مجتبی، پیشین، ص۷۲ ↑
. طاهایی(خاموشی)، فاطمه، پیشین، ص۹۴ ↑
. حشر/۷ : « و آن­چه را فرستاده [او] به شما داد، آن را بگیرید و از آن­چه شما را باز داشت، بازایستید.» ↑
. حسینی زنجانی، سید عزالدین، پیشین، ص۳۳۳ ↑
. مصباح یزدی، محمدتقی، پیشین، ص۹۶ ↑
. مؤمنون/۶۲: « و نزد ما کتابى است که به حق سخن مى‏گوید و آنان مورد ستم قرار نخواهند گرفت» ↑
. جاثیه/۲۹: « این است کتابِ ما که علیه شما به حق سخن مى‏گوید. ما از آن­چه مى‏کردید، نسخه برمى‏داشتیم.» ↑
. مائده/۱۵: « قطعاً براى شما از جانب خدا روشنایى و کتابى روشنگر آمده است.» ↑
. طباطبایی، سید محمدحسین، پیشین، ج‏۵، ص ۲۴۴ ↑
. اعراف/۱۵۷ : «نورى را که با او نازل شده است پیروى کردند» ↑
. تغابن/۸ :« پس به خدا و پیامبر او و آن نورى که ما فروفرستادیم ایمان آورید» ↑
. نساء/ ۱۷۴: «و ما به سوى شما نورى تابناک فرو فرستاده‏ایم» ↑
. انعام/۵۷: « بگو: «من از جانب پروردگارم دلیل آشکارى [همراه‏] دارم، و [لى‏] شما آن را دروغ پنداشتید، [و] آن­چه را به شتاب خواستار آنید در اختیار من نیست. فرمان جز به دست خدا نیست، که حق را بیان مى‏کند، و او بهترین داوران است.» ↑
. طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، ج‏۴، ص ۴۷۹ ↑
. طباطبایى، سید محمد حسین، پیشین، ج‏۷، ص ۱۱۴ ↑
. انعام/۱۵۷: « یا نگویید: «اگر کتاب بر ما نازل مى‏شد، قطعاً از آنان هدایت یافته‏تر بودیم.» اینک حجّتى از جانب پروردگارتان براى شما آمده و رهنمود و رحمتى است.» ↑
. حج/ ۱۶: « و بدین گونه [قرآن‏] را [به صورت‏] آیاتى روشنگر نازل کردیم، و خداست که هر که را بخواهد راه مى‏نماید.» ↑
. نور/ ۴۶: « قطعاً آیاتى روشنگر فرود آورده‏ایم، و خدا هر که را بخواهد به راه راست هدایت مى‏کند.» ↑
. جاثیه/۲۰: « این[کتاب‏] براى مردم، بینش‏بخش و براى قومى که یقین دارند، رهنمود و رحمتى است.» ↑
. اسراء/۹: « قطعاً این قرآن به [آیینى‏] که خود پایدارتر است راه مى‏نماید، و به آن مؤمنانى که کارهاى شایسته مى‏کنند، مژده مى‏دهد که پاداشى بزرگ برایشان خواهد بود.» ↑

. مائده/ ۱۱۹:« خدا از آنان خشنود است و آنان [نیز] از او خشنودند. این است رستگارى بزرگ.» ↑