جامعه شناسان بر این باورند که سپردن مسئولیت به افراد و شرکت دادن آنها در تعاملات اجتماعی برای رشد شخصی آنها ضروری است. مسئولیت پذیری فرصتی برای فرد فراهم می سازد تا ایده های خود را در جریان کار به مرحله آزمایش بگذارد همین مسئله به وی کمک می کند تا راه رشد خود را به تدریج گسترش دهد و طرح مناسبی برای ایفای نقش های شغلی و اجتماعی و در کل برنامه زندگی اش تعیین کند. بنابراین با توجه به نتایج به دست آمده، پیش بینی کنندگی مسئولیت پذیری برای جهت گیری هدف بدین شکل قابل می باشد که، مسئولیت پذیری در برنامه ریزی و جهت گیری هدف نقش مهمی را ایفا می کند. فردی که مسئولیت پذیری خوبی داشته باشد تمایل به یادگیری، برنامه ریزی و پیشرفت دارد و انجام مسئولیت ها را به عنوان فرصتی برای یادگیری در نظر می گیرد و از آن ها بهترین استفاده را در این جهت می کند، این شکل از مسئولیت پذیری با تعاریف جهت گیری هدف از جمله جهت گیری هدف یادگیری شبیه می باشد. جهت گیری هدف عملکرد گرایشی که تاکید بر کسب شایستگی و تایید در نزد دیگران دارد، در افرادی دیده می شود که مسئولیت پذیری دارند اما مسئولیت پذیری برای آن ها به عنوان امری درونی وجود ندارد، بدین معنی که مسئولیت پذیری آن ها در حدی است که توجهات مثبت اطرافیان را جلب نمایند. جهت گیری هدف عملکرد گریزی که تاکید بر دوری جویی از عدم شایستگی در نزد دیگران دارد به نظر می رسد در افرادی دیده می شود که تحت فشار های بالایی برای مسئولیت قرار گرفته و اغلب مواقع به علت اینکه مسئولیت های محول شده از توان وی بیشتر بوده است در این تکالیف دچار شکست شده اند و اغلب وی تلاش می کند تا در امور و مسئولیت ها خود از شکست خوردن دوری کند و در اهداف و برنامه های خود نیز بیشتر بر همین مسئله تأکید دارد.

با توجه به توضیحات نظری ارائه شده در فوق به نظر می رسد که یافته های پژوهش حاضر با پیکری نظری دانش موجود همسو می باشد ، هر چند در این زمینه پژوهش های تجربی انجام نشده است، اما از نظر پایه های نظری مورد تأیید قرار می گیرد.
فرضیه دوم: کمال گرایی قادر به پیش بینی بخشی از واریانس جهت گیری هدف می باشد.
جهت بررسی این فرضیه از روش آماری تحلیل رگرسیون همزمان استفاده شده است که میزان پیش بینی مولفه های جهت گیری هدف (از جمله جهت گیری هدف یادگیری ، جهت گیری هدف عملکرد گرایشی،جهت گیری هدف عملکرد گریزی، و بلاتکلیفی در جهتگیری هدف) بر اساس مولفه های کمال گرایی محاسبه شده است.
یافته های پژوهش حاضر فرضیه فوق را مورد تأیید قرار داده و ابراز می دارد که ، کمال گرایی خودمدار قادر به پیش بینی ۷۲/۰ از واریانس جهت گیری هدف یادگیری و مناسبترین پیش بینی کننده این جهت گیری هدف بوده است، علاوه بر این، کمال گرایی دیگر مدار قادر به پیش بینی ۹۲/۰ از واریانس جهت گیری هدف عملکرد گرایشی، ۴۵/۰ از واریانس جهت گیری هدف عملکرد گریزی و ۶۹/۰- از واریانس بلاتکلیفی در جهت گیری هدف بود که مناسبترین پیش بینی کننده این سه جهت گیری هدف می باشد.
یافته های حاصل از پژوهش حاضر با نتایج پژوهش های هاشمی و لطیفیان (۱۳۸۸)، نیومیستر(٢٠٠۴)، نیومیستر و فینچ(٢٠٠۶)،زاهد بابلیان، پوربهرام، رحمانی(۱۳۸۹) همسو بوده است. هاشمی و لطیفیان ( ۱۳۸۸) دریافتند کمال گرایی خود مدار با جهت گزینی های یادگیری و گرایشی رابطه منفی دارد و این جهت گزینی ها را به صورت منفی پیش بینی می کند. کمال گرایی جامعه مدار نیز با اهداف گرایشی و اجتنابی رابطه منفی دارد و این جهت گزینی ها را به صورت منفی پیش بینی می کند. نیومیستر و فینچ(٢٠٠۶) به این نتیجه رسیدند که کمال گرایان خود مدار استانداردهای بالایی برای خود انتخاب می کنند و عملکرد خود را بر اساس این استانداردها ارزشیابی می کنند و بر این اساس، اهداف تبحری یا اهداف عملکرد گرایشی دارند. همچنین کمال گرایان جامعه مدار بیشتر احتمال دارد که اهداف عملکرد گرایشی یا عملکرد گریزی را بپذیرند، که از ترس آنها از شکست نشأت می گیرد. در پژوهش زاهد بابلیان، پوربهرام، رحمانی(۱۳۸۹) نتایج حاکی از این بود که بین کمال گرایی، جهت گزینی هدف و عملکرد تحصیلی با فرسودگی تحصیلی رابطه معنی دار وجود دارد.
فلت و هویت(۱۹۹۱) هم بر این باورند که کمالگرایی از سه بعد جداگانه که شامل کمالگرایی خودمدار، کمال گرایی دیگر مدار و کمال گرایی جامعه مدار تشکیل می شود. کمال گرایی خودمدار، یک مؤلفه انگیزشی شامل کوشش های فرد برای دستیابی به خویشتن کامل است و در این بعد افراد انگیزه قوی برای کمال، معیارهای بالای غیرواقعی و تفکر همه یا هیچ دارند. کمال گرایی دیگرمدار، یک بعد میان فردی و دربردارنده گرایش به داشتن معیارهای کمالگرایانه برای اشخاصی است که برای فرد اهمیت زیادی دارند، مانند گرایش های کمالگرایانه والدین برای فرزندانشان، در نهایت کمالگرایی جامعه مدار برداشتی شامل معیارهای کمالگرایانه یا غیرواقع بینانه تحمیلی از سوی دیگران بر فرد است و دسترسی به این معیارهای تحمیل شده اگر محال نباشد، حداقل دشوار است.
به عقیده تری شوت و همکاران(۲۰۰۵) کسانی که کمال گرایی مثبت(به هنجار) دارند، معیارهایی را برای خود در نظر می گیرند، اما به جای این که ر سیدن و یا نرسیدن به آن معیارها برایشان مهم باشد، نفس تلاش کردن برا ی رسیدن به هدف در نظرشان اهمیت دارد. در واقع این افراد از کار و تلاش زیاد لذت می برند و وقتی در انجام دادن یا ندادن کاری آزادند ، سعی می کنند آن را به بهترین نحوی که می توانند انجام د هند. به نظر می رسد این نوع کمال گرایی با جهت گیری هدف یادگیری و تبحری در ارتباط است که این گونه افراد در تلاش های خود بر نفس یادگیری تأکید دارند.
از نظر لی، اسکپسالیوان و کمپداش ( ۲۰۱۲ )، بین کمالگرایی بهنجار و روان آزرده تمایز وجود دارد . کمالگرایی بهنجار به عنوان تلاش برای معیار های معقول و واقعی تعریف شده است؛ کمالگرایی روان آزرده تمایل به تلاش برای معیارهای بسیار بالا است که با ترس از شکست و تمرکز بر مأیوس کردن دیگران ، همراه است.
فلت و هویت(۱۹۹۱) هم بر این باورند که کمالگرایی از سه بعد جداگانه که شامل کمالگرایی خودمدار، کمال گرایی دیگر مدار و کمال گرایی جامعه مدار تشکیل می شود. کمال گرایی خودمدار، یک مؤلفه انگیزشی شامل کوشش های فرد برای دستیابی به خویشتن کامل است و در این بعد افراد انگیزه قوی برای کمال، معیارهای بالای غیرواقعی و تفکر همه یا هیچ دارند.
این بعد از کمال گرایی در بر گیرنده وضع معیار های غیر واقع بینانه برای خود، ارزیابی سختگیرانه خود با تمرکز بر نواقص و ضعف ها و تعمیم این انتظارات غیر منطقی و ارزیابی های تند و تیز به انواع حیطه های رفتاری می باشد. علاوه بر این مولفه ها، کمال گرایی خود مدار در بر گیرنده عامل انگیزشی قوی ای است که موجب می شود فرد برای بدست آوردن کمال اجتناب از شکست تلاش کند. به بیانی دیگر کمال گرایان خود مدار برای نائل شدن به هدف خود که کمال است انگیزش دارند.
این تعریف از کمال گرایی و بعد خود مدار آن بیشترین شباهت را با جهت گیری هدف یادگیری و همچنین جهت گیری هدف عملکرد گرایشی دارد. جهت گیری یادگیری و سازه های مشابه مانند جهت گیری تبحری با واژه ها و اصطلاحاتی مانند تمرکز بر یادگیری، تبحریابی در تکلیف بوسیله معیارهای تدوین شده بوسیله خود، افزایش مهارت های نو، رشد دهی و فزون بخشی شایستگی، کوشش برای مواجهه با مسائل چالش برانگیز و کوشش برای کسب بینش و بصیرت معرفی شده است (ایمز، b1992، دوک و لگت، ۱۹۸۸، میهر و میگلی،۱۹۹۱، میگلی و همکارانف ۱۹۹۸، نیکولز، ۱۹۸۴، هارتر^[۹۲]، b 1981).
کمال گرایی دیگرمدار، یک بعد میان فردی و دربردارنده گرایش به داشتن معیارهای کمالگرایانه، سبک ارزیابی بسیار انتقادی و انگیزش قوی برای نائل شدن به کمال و اجتناب از شکست برای اشخاصی است که برای فرد اهمیت زیادی دارند.
این نوع کمال گرایی از آنجایی که ممکن است به خوبی به افراد دیگر منتقل نشود و تنها در قالب انتقاد مطرح می شود موجب سردرگمی و بلاتکلیفی افراد شود، و لذا در جهت گیری هدف و برنامه ریزی ها فرد نیز تأثبر منفی بر جای می گذارند و ممکن است فرد را دچار نوعی جهت گیری هدف کند که با نام بلاتکلیفی در جهت گزینی هدف مشخص میشود. این گونه افراد ممکن است قادر به شناخت درست از نادرست، صحیح از غلط، و … نبوده و در نهایت بین دو قطب همه یا هیچ گرفتار شده باشند و در نهایت هدف مشخصی را انتخاب ننمایند و یا اهداف خود را مرتباً تغییر دهند.
در نهایت کمالگرایی جامعه مدار برداشتی شامل معیارهای کمالگرایانه یا غیرواقع بینانه تحمیلی از سوی دیگران بر فرد است و دسترسی به این معیارهای تحمیل شده اگر محال نباشد، حداقل دشوار است.
کمال گرایی دیگر مدار با مشخصه های منفی، از جمله سرزنش دیگران، اقتدار گرایی و سلطه جویی، ویژگی های شخصیتی نمایشی، خود شیفته و ضد اجتماعی همبستگی دارد. کمال گرایی جامعه مدار با نیاز به تأیید دیگران، ترس از ارزشیابی منفی، منبع کنترل بیرونی، بیش تعمیم دهی شکست، افسردگی و اضطراب مرتبط است(بشارت، ۱۳۸۳).
بنابراین به نظر منطقی می رسد که افراد دارای کمال گرایی دیگر مدار و جامعه مدار در اهداف خود به دنبال راضی نگه داشتن دیگران بر آید و این ویژگی از جمله تعاریفی است که در جهت گیری هدف عملکرد گرایشی و جهت گیری هدف عملکرد گریزی آمده است.
جهت گیری اهداف عملکردی معمولا در مقابل اهداف یادگیری و تبحری قرار می گیرد. این جهت گیری بر اثبات شایستگی یا توانایی تاکید دارد. محور جهت گیری عملکردی این است که چگونه توانایی فرد بوسیله دیگران مورد قضاوت قرار خواهد گرفت. برای مثال کوشش برای بهتر از دیگران بودن، کوشش برای تفوق در تناسب با معیارهای هنجاری، بکارگیری معیارهای اجتماعی برای مقایسه خود با دیگران، سعی برای برجسته بودن در گروه یا کوشش برای برتری در انجام تکالیف کلاسی، اجتناب از مورد قضاوت واقع شدن بعنوان فردی با توانایی ضعیف و یا اجتناب از مشخص شدن بعنوان فردی کند فهم و جستجوی این موضوع که فرد بعنوان شخصی دارای توانایی بالا مورد قضاوت قرار گیرد (ایمز،b1992، دوک و لگت،۱۹۸۸، میگلی و همکاران^[۹۳]،۱۹۹۸).
بنا برنظریات ارائه شده در فوق و ترکیب نظریاتی که در باب جهت گیری هدف و کمال گرایی مطرح شده بودند، به نظر می رسد که یافته های حاصل از پژوهش حاضر علاوه بر اینکه مورد تأیید پژوهش های انجام شده بوده است، از لحاظ نظری نیز تا حدود زیادی مورد تأیید واقع می گردد.
بنابراین نتیجه گیری می شود که افرادی که کمال گرایی خود مدار دارند بیشتر از افراد دارای انواع دیگر کمال گرایی، در اهداف و جهت گیری هدف به نوع جهت گیری هدف یادگیری متکی بوده و افراد دارای کمال گرایی جامعه مدار و دیگر مدار به جهت گیری هدف عملکرد گرایشی و عملکرد گریزی روی می آورند.
۵-۳ محدودیت ها و پیشنهادات:
۵-۳-۱ محدودیت های پژوهش:
الف: محدودیت های در اختیار محقق:
۱- تحقیق حاضر از نوع کمی است و ابزار مورد استفاده در آن پرسشنامه بود تا مصاحبه و مشاهده .
۲- جامعه تحقیق حاضر شامل دانشجویان دانشگاه واحد ارسنجان بود و محدود شدن جامعه به به این افراد ممکن است تعمیم پذیری نتایج را به گروه های دیگر تحت تاثیر قرار دهد.
۳- همبستگی بین متغیر ها ممکن است به دلیل متغیر های مداخله گر دیگری باشد که در پژوهش حاضر مورد بررسی قرار نگرفته اند.
ب: محدودیت های خارج از اختیار محقق:
۱- عدم وجود منابع پژوهشی کافی جهت مقایسه نتایج با گستره پژوهش های قبلی
۲- بی دقتی و عدم همکاری مناسب دانش آموزان
۵-۳-۲ پیشنهادات:
الف: پیشنهادات کاربردی:
۱- با توجه به وجو ارتباط بین مسئولیت پذیری و جهت گیری هدف و تأثیر بی بدیل آن در پیشبرد اهداف و دستیابی به موفقیت، به نظر آگاه سازی در این زمینه برگزاری کارگاه های آموزشی در دانشگاه ها در جهت بهبود وضعیت مسئولیت پذیری در دانشجویان و بالابردن روهیه جهت گیری هدف سالم لازم و ضروری می نماید.
۲- با در نظر داشتن ارتباط بین کمال گرایی و جهت گیری هدف و همچنین پیش بینی پذیری جهت گیری هدف توسط ابعاد کمال گرایی، به نظر می رسد باید در این زمینه تلاش های بسیاری نمود، چرا که کمال گرایی از جمله عوامل موثر در شکست ها و عدم پیشبرد اهداف می باشد. و افراد کمال گرا با داشتن معیار های غیر واقع بینانه خود و یا دیگران در مورد آن ها، از جهت گیری هدف صحیح و موفقیت دور می گردند. و لذا کارگا های آموزشی در جهت بهبود کمال گرایی و کمک به جهت گیری هدف و پیشرفت مفید می نماید.
ب: پیشنهادات پژوهشی:
۱- با توجه به اینکه پژوهش حاضر از جمله پژوهش های همبستگی محسوب می گردد، و در اینگونه پژوهش ها متغیر های دیگری نیز ممکن است در تعیین میزان همبستگی و پیش بینی پذیری دخیل بوده باشند، بویژه این متغیر ها می توان به میزان موفقیت های قبلی فرد، میزان کمال گرایی و مسئولیت پذیری والدین، شیوه جهت گیری هدف والدین، سبک های فرزند پروری و … اشاره کرد. پیشنهاد می گردد در پژوهش های آتی به بررسی نقش اینگونه متغیر ها در وضعیت جهت گیری هدف نیز پرداخته شود.
۲- با توجه به اینکه به نظر می رسد کمال گرایی و مسئولیت پذیری و همچنین جهت گیری هدف در موفقیت ها و دستیابی به اهداف موثر می باشند، پیشنهاد می گردد در پژوهش های آتی به بررسی اینگونه متغیر ها نیز پرداخته شود.
منابع
منابع فارسی:
احمدی، سید احمد، و رمضانی، علی(۱۳۸۶) تأثیر آموزش مسئولیت پذیری به شیوه گلاسر بر کاهش بحران هویت دانش آموزان متوسطه اصفهان. پژوهش های تربیتی و روانشناختی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان، سال سوم، دوره دوم، شماره پیاپی ۸، ص ۲۳-۳۲.
اعرابیان، ا، خداپناهی، م.ک، حیدری، م، صالح صدق پور،ب.(۱۳۸۳). بررسی رابطه باورهای خودکارآمدی بر سلامت روانی و موفقیت تحصیلی دانشجویان. مجله روانشناسی، ۸، ص ۳۶۰-۳۷۱.
برنز، د.(۱۹۸۴) شناخت درمانی: روان شناسی افسردگی و فنون و شناخت شخصیت و تغییر آن. مترجم مهدی قراچه داغی(۱۳۸۸) نشر دایره، چاپ دهم، ۱۲-۲۱.
بشارت، محمد علی(۱۳۸۳) بررسی رابطه بین کمال گرایی والدین و اضطراب امتحان در دانش آموزان. مجله روان نشاسی تربیتی، سال سی و چهارم، شماره ۱، صص ۱-۱۹.
بشارت. محمد علی، حبیب نژاد. محمد و گرانمایه پور. شیوا( ۱۳۸۹) کمالگرایی و سلامت روان. تازه های و پژوهش های مشاوره. جلد ۸. ص ۷-۲۲.
بشارت. محمد علی(۱۳۸۳) کمالگرایی و موفقیت تحصیلی. مجله علوم روانشناختی. دوره سوم. شماره ۱۲. ص ۳۲۱-۳۳۵.
بشارت.محمد علی، جوشن لو، محسن، میرزمانی. سید محمود(۱۳۸۶) رابطه سبک های دلبستگی و کمال گرایی. دوماهنامه علمی پژوهشی دانشور رفتار. دانشگاه شاهد. سال ۱۴. شماره ۲۵. ص ۱۱-۱۹.
جوکار.بهرام(۱۳۸۴) بررسی رابطه جهت گیری هدف و خودتنظیمی در دانشجویان رشته های مختلف تحصیلی دانشگاه شیراز. مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز. دوره ۲۲. شماره ۴. ص ۵۶ تا ۷۱.
جوکار. بهرام و لطیفیان. مرتضی(۱۳۸۵) رابطه ابعاد هویت و جهت گیری هدف در گروهی از دانش آموزان پیش دانشگاهی شهرستان شیراز و یاسوج. محله علوم اجتماعی و انشانی دانشگاه شیراز. دوره ۲۵. شماره ۴. ص ۲۷- ۴۶.
حمیدی، فریده و قیطاسی، معصومه(۱۳۹۰) مقایسه کمالگرایی و مسئولیت پذیری در دانشجویان مراکز تربیت معلم شهر اهواز به تفکیک جنس. فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، سال ششم، شماره ۱۸، ص ۱۵۹-۱۸۸.
حواله کیا، سعید (۱۳۸۴)، افزایش حس مسئولیت پذیری و اعتماد به نفس در نوجانان ، فرهنگ همدان شماره ۳۶و ۳۷.
حاجی یخچالی، علیرضا، حقیقی، جمال و شکرکن، حسین.(۱۳۸۰) بررسی روابط ساده و چندگانه پیشایندهای مهم و مربوط با جهت گیری هدف تبحری و رابطه آن با عملکرد تحصیلی در دانش آموزان پسر سال اول دبیرستان های اهواز. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز. شماره ۸. صص ۳۱-۴۸.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد
دانشکده پزشکی علی بن ابی طالب (ع)
پایان نامه:
جهت دریافت دکترا
عنوان :
بررسی فراوانی نسبی بیش فعالی واختلال توجه (ADHD) در کودکان۶ ساله با وزن تولد پایین در شهر یزد
استاد راهنما :
دکتر محمد گلشن تفتی
استاد مشاور :
دکتر قاسم دستجردی
استاد مشاور آمار:
پروفسور نصرا… بشر دوست
نگارش:
فاطمه دهشیری
تابستان ۱۳۹۳
تقدیر وتشکر
سپاس بیکران خدای را که تمام عالم به معرفت او عارف است و به عنایت بی علت او واقف.
پروردگاری که هستی مان بخشید، به همنشینی رهروان علم و دانش مفتخرمان نمود و
خوشه چینی از علم ومعرفت را روزیمان ساخت.
خداوندا، مرا در آنچه تو را از من خشنود می سازد و یا د مرا در میان مردمان نیک می گرداند
کامیاب نما
تقدیر وتشکر
با سپاس فراوان از زحمات و راهنمایی‌های تمامی اساتید بزرگوارم در طول دوران تحصیل که همچون چراغی روشنگر راه من بودند . بزرگوارانی که لحظه ای بعد انسانی و وجدانی خود را فراموش نمی کنند و بر آستان
گران سنگ انسانیت سر فرود می آورند و انسان را با همه تفاوت هایش ارج می نهند.
و با تشکر از راهنمایی‌های بی دریغ اساتید گرانقدر
جناب آقای دکتر گلشن
اندیشمندی که افتخار بهره مندی از علمشان را داشتم و برگ برگ این اثر در سایه راهنماییهای ایشان حاصل شده است.بزرگ مردی که بالاتر از دانشش از اخلاق نیکش آموختم.
جناب آقای دکتر دستجردی
و
جناب آقای پروفسور بشر دوست
که در به پایان رساندن این رساله همراه همیشگی من بودند.
و با تشکر خالصانه خدمت همه کسانی که به نوعی مرا در به انجام رساندن این مهم یاری نموده اند.
تقدیم به
پدر و مادر عزیزم
آجر به آجر ساخته می شوم ، وقتی پناه دستان امنتان، موسیقی مهربان عشق را به ترنم می آیند
که اگر نبودید، بن بستی می شدم در هزار توی رنج های خویش
شما را می ستایم که رونق کوچه های سردسیر وجودم هستید و از نگاه پرمهر آفتابیتان بالیدم
شما که با ذره ذره جوهره وجودتان برای بالیدنم تلاش کردید، قامتتان خمیده شد و سیاه رنگ موهایتان سپید،

تا در نبرد زندگی همواره پیروز باشم
شما که صدایتان در لحظه های فراز، اعتبارم بخشید و در لحظه های نشیب، اعتقادم
شما که زندگی در کنارتان ناممکن های زندگی را برایم ممکن ساخت
و به راستی که واژگان حقیرند در وصف بزرگ مهریتان
اکنون حاصل دستان خسته اتان رمز موفقیتم شد
روان هیشه سبزتان را دوست خواهم داشت و در برابر وجود گرامیتان زانوی ادب بر زمین می نهم و با دلی مملو از عشق و محبت، در ستایش دنیای پرمهرتان، بر دستانتان بوسه می زنم.
تقدیم به
همسر عزیزم
به شکرانه محبت بیکرانش، همراهی همیشگی ا ش و حضور شیرینش که مایه دلگرمی و افتخار من است و خاطرات زیبای زندگیم را رقم زد. پایندگی اش را آرزومندم .

۳-۸- تجزیه آماری داده ها
تجزیه و تحلیل داده های آزمایش شامل: تجزیه واریانس، مقایسه میانگینها، تعیین همبستگی، تجزیه خوشه ای داده ها (کلاستر)، تجزیه رگرسیون به روش های Forward، Stepwise و Backward، تعیین وراثتپذیری صفات و تجزیه به عاملها، با بهره گرفتن از نرم افزار SAS انجام شد. در محاسبه همبستگی بین صفات کمی از ضریب رگرسیون پیرسون و صفات کیفی از ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده شد. مقایسه میانگین به کمک آزمون دانکن و جهت رسم گرافها از نرمافزار اکسل استفاده شد.
۳-۸-۱- نحوه تجزیه خوشه ای (کلاستر)
تجزیه خوشه ای داده ها (کلاستر) با دو روش WARD و UPGMA انجام شد با توجه به اینکه نتایج گروهبندی در روش WARD با خصوصیات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی ارقام تجاری بکار رفته در آزمایش مطابقت داشت و بنابراین روش WARD انتخاب شد، محل برش با ضریب تشخیص (R²) 2/0 تعیین شد زیرا در این محل برش کلونها از لحاظ خصوصیات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی با همدیگر مطابقت داشتند. R² تغییرات واریانس داخل کلاستر را نشان می دهد هرچه R² کمتر باشد خطای بین کلاستر ها کمتر و تشابه داخل کلاستر بیشتر است.

۴– نتایج و بحث
۴-۱ – قطر ساقه، تعداد ساقه اصلی و ارتفاع بوته
اختلاف بین صفات مختلف در کلونها و ارقام مختلف عامل ایجاد تنوع بین کلونها و ارقام میباشد. نتایج تجزیه واریانس در جدول ۴-۱ نشان داد که برای ارتفاع بوته، قطر ساقه و تعداد ساقه اصلی بین کلونهای مختلف در سطح ۱% اختلاف معنیدار وجود دارد که نشان دهنده وجود تنوع بین کلونها و ارقام مورد آزمایش برای صفات یاد شده است، این نتایج با نتایج ارسلان (۲۰۰۷)، موسیپور گرجی و همکاران (۱۳۸۷ و ۱۳۸۴)، دهدار (۱۳۸۱)، جم و همکاران (۱۳۸۴)، خان و همکاران (۲۰۱۱)، حسنپناه و همکاران (۲۰۰۹) و صمدی فروشانی و همکاران (۱۳۸۸) مطابقت داشت.
نتایج مقایسه میانگین برای صفت قطر ساقه طبق جدول ۴-۲ نشان داد که دامنه تغییرات آن بین ۶۷/۶ و ۱۵/۱۱ میلیمتر بوده و کلون شماره ۳۰۴ قطر ساقه بیشتری نسبت به ارقام شاهد و بقیه کلونها داشت و در گروه A قرار گرفت و کلون شماره ۶۳ قطر ساقه کمتری نسبت به ارقام شاهد و بقیه کلونها داشت و در گروه G قرار گرفت. دامنه تغییرات قطر ساقه در تحقیقهای انجام شده توسط موسیپور گرجی و همکاران(۱۳۸۵) بین ۶/۷ و ۷/۱۲ میلیمتر، فلنجی و احمدیزاده (۲۰۱۱) بین ۶۶/۷ و ۳۳/۱۳ میلیمتر بوده است.
نتایج مقایسه میانگین برای صفت ارتفاع بوته طبق جدول ۴-۲ نشان داد که دامنه تغییرات آن بین ۱۶/۴۱ و ۸۳/۸۳ سانتیمتر بوده و کلون شماره ۴۸ ارتفاع بوته بیشتری نسبت به ارقام شاهد و بقیه کلونها داشت و در گروه A قرار گرفت و کلون شماره ۳۲ ارتفاع بوته کمتری نسبت به ارقام شاهد و بقیه کلونها داشت و در گروه F قرار گرفت. دامنه تغییرات ارتفاع بوته در تحقیقهای انجام شده توسط امینی و آگاهی(۱۳۸۴) بین ۴۵ و ۶۷/۶۶ سانتیمتر، پرویزی (۱۳۸۵) بین ۵/۳۸ و ۷۵/۵۵ سانتیمتر، فلنجی و احمدیزاده (۲۰۱۱) بین ۳۳/۳۶ و ۳۷/۶۸ سانتیمتر، خیاطنژاد و همکاران (۲۰۱۱) بین ۴/۲۸ و ۲/۷۱ سانتیمتر بوده است.
نتایج مقایسه میانگین برای صفت تعداد ساقه اصلی طبق جدول ۴-۲ نشان داد که دامنه تغییرات آن بین ۷۲/۲ و ۴۴/۷ عدد بوده و رقم شاهد ساتینا تعداد ساقه اصلی بیشتری نسبت به سایر ارقام و کلونها داشت و در گروه A قرار گرفت و کلون شماره ۱۰۲ تعداد ساقه اصلی کمتری نسبت به ارقام شاهد و بقیه کلونها داشت و در گروه E قرار گرفت. دامنه تغییرات تعداد ساقه اصلی در تحقیقهای انجام شده توسط امینی و آگاهی(۱۳۸۴) بین ۴ و ۱۲ عدد، پرویزی (۱۳۸۵) بین ۵/۴ و ۶/۷ عدد، دهدار (۱۳۸۱) بین ۳۷۵/۳ و ۶۲۵/۵ عدد، خیاطنژاد و همکاران (۲۰۱۱) بین ۸/۲ و ۴/۴ عدد، موسیپور گرجی و همکاران (۱۳۸۵) بین ۸۶/۱ و ۲۳/۵ عدد، فلنجی و احمدیزاده (۲۰۱۱) بین ۴۰/۱ و ۵۳/۳ عدد بوده است.
صفات قطر ساقه، تعداد ساقه اصلی و ارتفاع بوته از صفات مورفولوژیکی میباشد که بهواسطه ژنوتیپ ارقام بروز میکنند هرچند که شرایط محیطی از جمله خاک، آبوهوا روی این صفات تاثیر میگذارند ولی عامل ژنوتیپ در کنترل این صفات بارزتر میباشد و درمجموع اختلاف بین کلونها در صفات مذکور به ژنوتیپ آنها باز میگردد. در بخش آنالیز همبستگی به تفصیل در مورد روابط بین این صفات با عملکرد و اجزای عملکرد بحث خواهد شد.
جدول ۴ – ۱ – تجزیه واریانس مربوط به صفات قطر ساقه، تعداد ساقه اصلی و ارتفاع بوته.

منبع تغییر
درجه آزادی
میانگین مربعات (MS)

قطر ساقه
تعداد ساقه اصلی
ارتفاع بوته

بلوک
۲
^**۶۸/۴
^ns53/2
^ns9/55

تیمار
۳۳
^**۸۹/۲
^**۳۴/۳
^**۶۹/۲۶۶

خطا
۶۶

C.V. آزمایش

۳-۵- ابزار گردآوری داده ­ها
در این پژوهش ابزار گردآوری اطلاعات دو پرسشنامه محقق­ ساخته است. پرسشنامه اول شامل ۴۳ سوال و پرسشنامه دوم نیز پرسشنامه تاپسیس فازی است که شامل ۹ گزینه و ۷ معیار می­باشد.
۳-۵-۱- روایی ابزار سنجش
روایی صوری پرسشنامه با بهره گرفتن از نظر کارشناسان و اساتید دانشگاه مورد تائید قرار گرفت.
۳-۵-۲- پایایی ابزار سنجش
برای محاسبه پایایی پرسشنامه اول، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن ۸۸۹/۰ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۷۰/۰ است، بنابراین پایایی پرسشنامه مورد تائید قرار می­گیرد.

۳-۶- روش­های تجزیه و تحلیل داده ­ها
در این پژوهش برای تحلیل داده ­ها از ضریب آلفای کرونباخ، آزمون t تک نمونه ­ای و همچنین تکنیک تصمیم ­گیری چند معیاره فازی استفاده می­ شود. نرم­افزارهای مورد استفاده نیزSPSS و وEXELL می­باشند.
۳-۶-۱- تصمیم ­گیری با معیارهای چندگانه
در بسیاری از موارد، نتیجه تصمیم ­گیری­ها وقتی مطلوب و مورد رضایت تصمیم­گیرنده است که تصمیم ­گیری بر اساس چندین معیار بررسی و تجزیه و تحلیل شده باشد. از مجموعه تکنیک­های تحقیق در عملیات، تکنیک­های تصمیم ­گیری با معیارهای چندگانه عهده­دار حل این گونه مسائل در تصمیم ­گیری است. در مدل­هایی مانند برنامه­ ریزی خطی، برنامه­ ریزی عدد صحیح، برنامه­ ریزی غیرخطی، تخصیص و عمده مدل­های کلاسیک تحقیق در عملیات فقط یک معیار مانند سود، هزینه، بهره­وری، سودآوری، زمان و … مورد توجه قرار می­گیرد، حال آن­که در مدل­های تصمیم ­گیری چندگانه، هم زمان چند معیار با یکدیگر در تعیین بهترین گزینه مورد استفاده قرار می­گیرد. معیارها ممکن است کمی یا کیفی بوده و به­ دلیل وجود مقیاس­های مختلف اندازه ­گیری، با هم قابل مقایسه نباشند. در بعضی از مسائل معیارها ممکن است با یکدیگر متضاد باشند، یعنی افزایش یک عامل یا معیار موجب کاهش عامل دیگر شود و برعکس. تصمیم ­گیری با معیارهای چندگانه معمولا به دنبال گزینه­ای است که بیشترین مزیت را برای تمامی معیارها ارائه می­ کند. در تعیین گزینه­ های مختلف تصمیم منظور از معیار، عواملی است که تصمیم­گیرنده­ها به منظور افزایش مطلوبیت و رضایت خود، مدنظر قرار می­ دهند. به عبارت دیگر معیار، استانداردها و قوانینی است که برای قضاوت مورد استفاده قرار گرفته و میزان اثربخشی را در تصمیم ­گیری بیان می­دارد. معیار در تصمیم ­گیری ممکن است به دو صورت شاخص و یا هدف ارائه گردد که با توجه موضوع پ‍ژوهش حاضر، شاخص که به ­عنوان یکی از معیارهای تصمیم ­گیری می­باشد، شرح داده می­ شود. شاخص عبارت است از وی‍‍‍ژگی­ها، کیفیات یا پارامترهای عملکردی که برای انتخاب گزینه­ های تصمیم مطرح است. شاخص ­ها ممکن است کمی یا کیفی باشند. شاخص­ های کیفی معمولاً با الفاظ بیان می­شوند؛ کلماتی مانند کم، زیاد، ارزان، گران، کند، سریع و … الفاظی است که میزان دست­یابی به هر شاخص را بیان می­ کند. ولی شاخص­ های کمی با عدد بیان می­ شود. لازم به ذکر است که برای بررسی یا مقایسه شاخص­ های کیفی می­توان آنها را به اعداد تبدیل نمود؛ برای این کار باید توصیفات هر شاخص را با الفاظی مانند کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد مرتب کرده، به نقاط ابتدایی و انتهایی(کم و خیلی زیاد) عدد نسبت داده و نقاطی میانی را نیز بر این اساس مشخص کرد. هدف از مقایسه شاخص ­ها، تعیین اهمیت هریک در انتخاب جواب است. در نهایت پس از تعیین وزن شاخص ­ها در تصمیم ­گیری، انتخاب با توجه به امتیازی که یک گزینه نسبت به سایر گزینه­ ها دارد، صورت می­گیرد. در صورتی که یک تصمیم ­گیری بر اساس چندین شاخص انجام گیرد، با مسائلی معروف به تصمیم ­گیری با شاخص­ های چندگانه مواجه خواهیم شد (مهرگان، ۱۳۹۲).
۳-۶-۱-۱- تاپسیس (TOPSIS)
روش تاپسیس اولین بار توسط هوانگ و یون^[۱۷] در سال ۱۹۸۱، پیشنهاد شد و از آن زمان تاکنون کاربردهای فراوانی داشته است (سارکار^[۱۸]، ۲۰۱۴٫، کیم و نا^[۱۹]، ۲۰۱۴٫، مینگ^[۲۰]، ۲۰۱۳٫، گانگورده و آکارته^[۲۱]، ۲۰۱۳٫، میشرا و همکاران^[۲۲]، ۲۰۱۳). در این روش نیزm گزینه به وسیله­ n شاخص، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. اساس این تکنیک بر این مفهوم استوار است که گزینه انتخابی، باید کمترین فاصله را با راه حل ایده آل مثبت (بهترین حالت ممکن) و بیشترین فاصله را با راه حل ایده­آل منفی (بدترین حالت ممکن) داشته باشد. فرض بر این است که مطلوبیت هر شاخص، به طور یکنواخت افزایشی یا کاهشی است. حل مسئله با این روش، مستلزم طی شش گام زیر است (هوانگ و یون، ۱۹۸۱):
۱-کمی کردن و بی ­مقیاس­سازی ماتریس تصمیم (N): برای بی ­مقیاس سازی، از بی ­مقیاس سازی نورم استفاده می‌شود.
۲- به دست آوردن ماتریس بی مقیاس موزون (V): ماتریس بی ­مقیاس شده (N) را در ماتریس قطری وزن‌ها (w_n*n) ضرب می‌شود، یعنی:
V=N × W _{n× n}
۳- تعیین راه حل ایده­آل مثبت و راه حل ایده­آل منفی : به صورت زیر است :
راه حل ایده­آل مثبت=[ بردار بهترین مقادیر هر شاخص ماتریس]
راه حل ایده­آل مثبت=[ بردار بدترین مقادیر هر شاخص ماتریس]
بهترین مقادیر برای شاخص‌های مثبت، بزرگ‌ترین مقادیر و برای شاخص‌های منفی، کوچک‌ترین مقادیر است و بدترین برای شاخص‌های مثبت، کوچک‌ترین مقادیر و برای شاخص‌های منفی بزرگ‌ترین مقادیر است.
۴- به دست آوردن میزان فاصله­ی هر گزینه تا ایده‌آل‌های مثبت و منفی : فاصله اقلیدسی هر گزینه تا ایده­آل مثبت () و فاصله­ی هر گزینه تا ایده­آل منفی ()، بر اساس فرمول‌های زیر محاسبه می‌شود.
۵- تعیین نزدیکی نسبی () یک گزینه به راه حل ایده­آل :

۶- رتبه ­بندی گزینه‌ها : گزینه‌ها به ترتیب نزولی CL مرتب می‌شوند.
۳-۶-۱-۲- فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)
با توجه به اینکه یکی از روش­های وزن­دهی معیارها در تاپسیس، روش AHP است. در این قسمت این روش شرح داده می­ شود. فرایند تحلیل سلسله مراتبی یکی از روش­های تصمیم ­گیری با شاخص­ های چندگانه می­باشد که به منظور تصمیم ­گیری و انتخاب یک گزینه از میان گزینه­ های متعدد تصمیم، با توجه به شاخص­ هایی که تصمیم­گیرنده تعیین می­ کند، به­کار می­رود (مهرگان، ۱۳۹۲). این روش نخستین بار در سال ۱۹۸۰ توسط آقای ساعتی^[۲۳] پیشنهاد شده است (ساعتی، ۱۹۸۰). در میان رویکردهای تصمیم ­گیری گروهی، این روش کاربردهای موفقیت­آمیزی در مسائل رتبه ­بندی داشته است. (چن و چنگ^[۲۴]، ۲۰۰۹؛ هسو و پن^[۲۵]، ۲۰۰۹٫، بلتران و همکاران^[۲۶]، ۲۰۱۴٫، گونزالز و همکاران^[۲۷]، ۲۰۱۴٫، پارثاساراثی و دانوا^[۲۸]، ۲۰۱۴٫، چین فنگ و همکاران^[۲۹]، ۲۰۱۴٫، گانگالی^[۳۰]، ۲۰۱۴).
فرایند تحلیل سلسله مراتبی منعکس­کننده رفتار طبیعی و تفکر انسانی است. این تکنیک، مسائل پیچیده را بر اساس آثار متقابل آنها مورد بررسی قرار می­دهد و آنها را به شکلی ساده تبدیل کرده و به حل آن می ­پردازد. پیاده­سازی AHP در یک تصمیم ­گیری شامل چهار مرحله اساسی می­باشد (مهرگان، ۱۳۹۲):
مدل­سازی: در این گام، مساله و هدف از تصمیم ­گیری به صورت سلسله مراتبی از عناصر تصمیم که با هم در ارتباط هستند، در می ­آید. عناصر تصمیم شامل شاخص­ های تصمیم ­گیری و گزینه­ های تصمیم است.
قضاوت ترجیحی: مقایسه­هایی بین گزینه­ های مختلف تصمیم، بر اساس هر شاخص صورت گرفته و در مورد اهمیت شاخص تصمیم مقایسات زوجی صورت می­گیرد.
محاسبه وزن­های نسبی: وزن و اهمیت عناصر تصمیم نسبت به هم از طریق مجموعه ­ای از محاسبات عددی تعیین می­ شود.
ادغام وزن­های نسبی: این گام به منظور رتبه ­بندی گزینه­ های تصمیم صورت می­پذیرد.
در فرایند تحلیل سلسله مراتبی ابتدا باید عواملی که در تصمیم ­گیری مهم می­باشند را در قالب یک درخت تصمیم ­گیری به صورت سلسله مراتبی بیان کنیم، در این نمایش گرافیکی، هدف، شاخص ­ها و گزینه­ ها نمایش داده می­شوند؛ این سلسله مراتب در شکل ۳-۱ نشان داده شده است.

شکل ۳-۱: نمایش سلسله مراتبی مساله تصمیم (مهرگان، ۱۳۹۲)
در ادامه عناصر هر سطح نسبت به عنصر مربوط به خود در سطح بالاتر و به صورت دو به دو مقایسه و وزن آنها محاسبه می­ شود، این وزن­ها را وزن نسبی می­نامیم؛ سپس با تلفیق این وزن­ها، وزن نهایی هر گزینه مشخص شده و رتبه ­بندی گزینه­ های تصمیم صورت می­پذیرد (مهرگان، ۱۳۹۲). برای پرکردن ماتریس مقایسات زوجی، از مقیاس ۱ تا ۹ استفاده می­ شود تا اهمیت نسبی هر عنصر نسبت به عناصر دیگر، در رابطه با آن خصوصیت مشخص شود؛ قطر اصلی این ماتریس برابر یک می­باشد و برای مقایسه معیارها با یکدیگر از جدول ۳-۱ استفاده می­ شود. یکی از مزایای اصلی روش تحلیل سلسله مراتبی بدست آوردن نرخ ناسازگاری می­باشد؛ در صورتی که نرخ ناسازگاری کوچک­تر یا مساوی ۱/۰ باشد، در مقایسات زوجی سازگاری وجود دارد؛ در غیر این صورت تصمیم­گیرنده باید در مقایسات زوجی تجدید نظر کند (مومنی، ۱۳۹۲).
جدول ۳-۱: مقیاسAHP (مومنی، ۱۳۹۲)

۹۰_/۰

GFI

۹۴_/۰

AGFI

۸۹_/۰

(محتوای فایل خروجی نرم افزار لیزرل در پیوست “ب” قابل مشاهده می‌باشد).
فصل پنجم
نتایج و پیشنهادات
۵-۱- مقدمه
از مشکلات جوامع صنعتی امروزی آلودگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های محیط زیست می‌باشد. از این رو چندی است که مفهوم مدیریت زنجیره تأمین سبز به یاری صنایع شتافته تا از طریق بهبود و هماهنگ سازی فعالیت‌ها در عرصه تولید و عرضه محصول، اثرات مخرب تولیدات صنعتی بر روی محیط زیست را کاهش دهد (فاطمی و اسماعیلی، ۱۳۹۲). در رابطه با عوامل پیاده سازی مدیریت زنجیره تأمین سبز در داخل و خارج از کشور تحقیقاتی انجام شده است، اما اجرای معیارهای زیست محیطی با توجه به فرضیات این پژوهش، در داخل کشور یا انجام نشده است یا اطلاعات اندکی بیان گردیده است.
مطالب این فصل به نتایج و یافته‌های پژوهش، پیشنهادات اجرایی و تکنیکی (پیشنهادات به محققان آتی) و محدودیت‌های تحقیق اختصاص یافته است.
۵-۲- مروری مختصر بر فصل‌های پیشین
در فصل اول کلیات تحقیق؛ بیان مسئله و بعد از آن اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف تحقیق، فرضیات تحقیق، قلمرو تحقیق (موضوعی، زمانی، مکانی)، روش تحقیق، جامعه آماری و حجم نمونه، روش گردآوری داده‌ها و روش تجزیه و تحلیل داده‌‌ها و بعد از آن تعاریف نظری و عملیاتی مربوط به هریک از متغیرها و شاخص‌های تحقیق بیان شده است.
فصل دوم بررسی ادبیات موضوع می باشد که در این فصل؛ پیرامون چارچوب نظری تحقیق، پیشینه تحقیق شامل مطالبی در زمینه تحقیقات داخلی و خارجی و جدول خلاصه پیشینه تحقیق، نوآوری و جنبه جدید بودن تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است.
در فصل سوم روش اجرایی تحقیق؛ روش تحقیق و بعد از آن جامعه آماری و حجم نمونه، متغیرهای تحقیق، فرضیات تحقیق، مدل پیشنهادی تحقیق، روش گردآوری داده‌ها، ابزار گردآوری داده‌های تحقیق، روایی و پایایی تحقیق و در نهایت روش‌های تجزیه و تحلیل آماری مشخص شده است.
در فصل چهارم برای تجزیه و تحلیل داده‌های جمع آوری شده حاصل از پرسشنامه، آمار تحلیلی به صورت آمار توصیفی با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS و آمار استنباطی با بهره گرفتن از نرم افزار LISREL مطرح می‌گردد.

۵-۳- نتایج آزمون فرضیات تحقیق
در این بخش نتایج و یافته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تحقیق جهت تأیید یا رد فرضیات تحقیق ارائه می‌گردد:
۱- رابطه معناداری بین فشار داخلی با فشار خارجی زنجیره تأمین سبز وجود دارد.
نتیجه آزمون فرضیه: این فرضیه با توجه به وجود رابطه مستقیم بین فشار داخلی و فشار خارجی در جامعه مورد بررسی به تأیید رسید و مشخص شد که وجود یک برنامه­ی فشار داخلی مناسب می ­تواند باعث افزایش کارایی برنامه­ی فشار خارجی در صنایع شود.
مقایسه نتایج تحقیق با نتایج سایر تحقیقات:
در تحقیق حاضر رابطه بین فشار داخلی و فشار خارجی معنادار بوده است. این نتایج مشابه تحقیق لی و همکارانش در سال ۲۰۱۳ می‌باشد. هم چنین ناصری طاهری در سال ۱۳۸۵ و شکاری و همکاران در سال ۱۳۹۰؛ معناداری این رابطه را تأیید کرده است.
۲- رابطه معناداری بین فشار داخلی با محرکه‌های زنجیره تأمین سبز وجود دارد.
نتیجه آزمون فرضیه: این فرضیه با توجه به وجود رابطه مستقیم بین فشار داخلی و محرکه‌های زنجیره تأمین سبز در جامعه مورد بررسی به تأیید رسید و مشخص شد که وجود یک برنامه­ی فشار داخلی مناسب می‌تواند باعث افزایش کارایی برنامه­ی محرکه‏های زنجیره تأمین سبز در صنایع شود.
۳- رابطه معناداری بین فشار خارجی با محرکه‎های زنجیره تأمین سبز وجود دارد.
نتیجه آزمون فرضیه: این فرضیه با توجه به وجود رابطه مستقیم بین فشار خارجی و محرکه‌های زنجیره تأمین سبز در جامعه مورد بررسی به تأیید رسید و مشخص شد که وجود یک برنامه­ی فشار خارجی مناسب می‌تواند باعث افزایش کارایی برنامه­ی محرکه‏های زنجیره تأمین سبز در صنایع شود.
مقایسه نتایج تحقیق با نتایج سایر تحقیقات:
در تحقیق حاضر رابطه بین فشار داخلی و فشار خارجی با محرکه های زنجیره تامین سبز معنادار بوده است. این نتایج مشابه تحقیق هسو و همکارانش در سال ۲۰۱۳ می‌باشد. هم‌چنین شکاری و همکاران در سال ۱۳۹۰ و نیازی و نیکبخت در سال ۱۳۹۳ ؛ معناداری این رابطه را تأیید کرده است.
۴- رابطه معناداری بین محرکه های زنجیره تأمین سبز با عملکرد زیست محیطی وجود دارد.
نتیجه آزمون فرضیه: این فرضیه با توجه به وجود رابطه مستقیم بین محرکه‌های زنجیره تأمین سبز و عملکرد زیست محیطی در جامعه مورد بررسی به تأیید رسید و مشخص شد که وجود یک برنامه­ی محرکه‌های زنجیره تأمین سبز مناسب می ­تواند باعث افزایش کارایی برنامه­ی عملکرد زیست محیطی در صنایع شود.
مقایسه نتایج تحقیق با نتایج سایر تحقیقات:
در تحقیق حاضر رابطه بین محرکه‌ها و عملکرد زیست محیطی معنادار بوده است.این نتایج مشابه تحقیق لاوسیری هانگ تونگ و همکارانش در سال ۲۰۱۳ می باشد. هم‌چنین خداوردی و همکاران در سال ۱۳۹۰ و سحابی و همکاران در سال ۱۳۹۲؛ معناداری این رابطه را تأیید کرده است.
۵- رابطه معناداری بین محرکه‌های زنجیره تأمین سبز با عملکرد اقتصادی وجود ندارد.
نتیجه آزمون فرضیه: این فرضیه با توجه به وجود رابطه مستقیم بین محرکه‌های زنجیره تأمین سبز و عملکرد اقتصادی در جامعه مورد بررسی به تأیید نرس
ید و مشخص شد که وجود یک برنامه­ی محرکه‌های زنجیره تأمین سبز مناسب نمی­تواند باعث افزایش کارایی برنامه­ی عملکرد اقتصادی در صنایع شود.
مقایسه نتایج تحقیق با نتایج سایر تحقیقات:
در تحقیق حاضر رابطه بین محرکه‌ها و عملکرد اقتصادی معنادار نبوده است. این نتایج مشابه تحقیق لاوسیری هانگ تونگ و همکارانش در سال ۲۰۱۳ می باشد.
۶- رابطه معناداری بین عملکرد زیست محیطی با عملکرد اقتصادی وجود دارد.
نتیجه آزمون فرضیه: این فرضیات با توجه به وجود رابطه مستقیم بین عملکرد زیست محیطی و عملکرد اقتصادی، در جامعه مورد بررسی به تأیید رسید و مشخص شد که وجود یک برنامه­ی مناسب عملکرد زیست محیطی می ­تواند باعث افزایش کارایی برنامه­ی عملکرد اقتصادی در صنایع شود.
۷- رابطه معناداری بین عملکرد زیست محیطی با عملکرد عملیاتی وجود دارد.