شکل ۲‑۷: شماتیک یک سیستم رهایش داروی تورم کنترل شده [۱۴] ۲۸
شکل ‏۲‑۸: روش مونت کارلو برای مدل‌سازی فرسایش پلیمر [۴۳] ۳۵

شکل ‏۲‑۹: مدل هلر و بکر جهت توصیف رهایی دارو از فیلم‌های شامل پلیمر زیست‌تخریب‌پذیر نازک تحت فرسایش حجمی [۳۰] ۳۸
شکل ‏۲‑۱۰: مدل ارائه شده توسط گافریچ و همکاران برای شبیه‌سازی تخریب پلیمر[۸] ۴۱
شکل ‏۲‑۱۱: پروفیل رهایش شامل فازهای مختلف [۴] ۴۲
شکل ‏۲‑۱۲: دمای انتقال شیشه‌ای تخمین زده شده توسط [۲۱] DSC [ 44
شکل ‏۲-۱۳:منحنی‌های اثر دمای محیط رهایش[۳۹] ۴۶
شکل ‏۲‑۱۴: پاسخ سامانه به تغییرات دمای محیط در حالت on [69] 52
شکل ‏۲‑۱۵: پاسخ سامانه به تغییرات دمای محیط در حالت offت [۶۹] ۵۳
شکل ‏۲‑۶۱: فرایند تشکیل و عملکرد سامانه‌های دارورسانی رسوب کننده در محل تزریق با خروج حلال] ۷۰[ ۵۴
شکل ‏۲-۱۷: منحنی‌های رهایش دارو از سامانه‌ها با ترکیب‌های مختلف] ۷۰[ ۵۶
شکل ‏۳‑۱: فرمول ساختاری پلی (لاکتید- کو- گلیکولید)]۷۶[ ۶۲
شکل ‏۳‑۲: پلیمریزاسیون حلقه گشای ε- کاپرولاکتون، جهت ساختن پلی کاپرولاکتون ]۷۷[. ۶۳
شکل ‏۳‑۳: فرمول ساختاری داروی تاکسول]۷۴[ ۶۴
شکل ‏۳‑۴: شماتیک دستگاه فیلم خودکار]۷۴[ ۶۵
شکل ‏۳‑۵: شماتیک دستگاهHPLC ]74[ 66
شکل ‏۴‑۱: مکانیسم هیدرولیز PLGA [69] 71
شکل ‏۴‑۲: مکانیسم هیدرولیز PCL [70]. 71
شکل ‏۵‑۱: نمودار تغییرات مقدار کسری غلظت آب برای فاز PCL. 85
شکل ‏۵‑۲: نمودار تغییرات مقدار کسری غلظت پلیمر برای فاز PCL. 86
شکل ۵‑۳: تصاویر SEM برای فاز PCL. a) قبل از غوطه وری b) بعد از غوطه وری[۷۳] ۸۷
شکل ‏۵‑۴:پروفیل رهایش دارو برای فاز PCL. 88
شکل ‏۵‑۵: نمودار تغییرات مقدار کسری غلظت آب برای فاز PLGA. 90
شکل ‏۵‑۶: نمودار تغییرات مقدار کسری غلظت پلیمر برای فاز PLGA.. 91
شکل ‏۵‑۷: تصاویر SEM برای فاز. a PLGA) قبل از غوطه وری b) بعد از غوطه وری[۷۳] ۹۲
شکل ‏۵‑۸: پروفیل رهایش دارو برای فاز PLGA 92
شکل ‏۵‑۹: تصاویر SEM برای ترکیب دوفاز a) قبل از غوطه وری b) بعد از غوطه وری[۷۳] ۹۴
شکل ‏۵‑۱۰: پروفیل رهایش دارو برای ترکیب دوفاز ۹۵
فهرست جداول
عنوان صفحه
فرایندهای گزارش‌شده به عنوان مکانیسم‌های رهایی یا فرایندهای نرخ کنترل شده در رهایش دارو[۴] ۵
جدول ‏۱– ۲: فرایندهایی که ممکن نرخ رهایش دارو را افزایش یا کاهش دهند[۴] ۷
جدول ۲– ۱: مقادیر نمایی رهایی برای هندسه‌های مختلف [۱۴] ۲۹
جدول ‏۲–۲: توضیحاتی از اصول مراحل مشاهده شده در طول رهایش دارو [۴] ۳۲
جدول ‏۲–۳: خلاصه‌ای از کاربردها و مدل‌های فیزیکی فرسایش پلیمر[۷] ۴۳
جدول ‏۳–۱: خواص سیستم رهایش و محیط اطراف که روی رهایش دارو تأثیر میگذارند [۴] ۶۲
جدول ‏۳–۲: مقادیر تجربی میزان رهایش برای هر فاز[۷۳] ۶۶
جدول ‏۴–۱: مقادیر پارامترهای مورد نیاز ۷۳,۸۱] ] ۷۷
جدول۵–۱: محاسبه‌ی خطای نسبی مقادیر تجربی و مدل برای فاز خالصPCL 98
جدول ‏۵–۲: محاسبه‌ی خطای نسبی مقادیر تجربی و مدل برای فاز خالصPLGA 93
جدول ‏۵–۳: محاسبه‌ی خطای نسبی مقادیر تجربی و مدل برای ترکیب دوفاز ۹۵
فهرست علائم اختصاری

ویژگی
سبک و نوع آزمایش

روش کار
رویکرد
برون داد

داده شده
استقرایی
از قبل مشخص
تفسیری

فراگیر ساخته
قیاسی
نا مشخص
کاوشگری

داده شده
قیاسی
از قبل مشخص
اکتشافی

فراگیر ساخته
استقرائی
از قبل مشخص
حل مسئله

هر کدام از انواع آزمایش ذکر شده دارای ویژگی منحصر به فردی است که حاوی شاخص‌های «برونداد»، «رویکرد» و «روش کار» می‌باشند. در آزمایش‌های از نوع تفسیری که بیشتر شامل آزمایش‌های از نوع تاییدی است، حجم و میزان سختی فعالت‌های انجام گرفته زیاد نیست و فراگیران با انجام فعالیت بر طبق دستورکار داده ‌شده، به نتایج مشخص شده از قبل می‌رسند و چون از طریق مقایسه برونداد‌ها به یک جمع‌بندی و قاعده کلی می‌رسند، لذا رویکرد استفاده شده در این نوع آزمایش‌ها از نوع استقرایی است.
در آزمایش‌های از نوع کاوشگری که والاترین نوع فعالیت‌های آزمایشگاهی محسوب می‌شوند، فراگیر همانند دانشمندان به کشف مسئله و ارائه طریق برای حل آن می‌پردازد و جوابی که به دست می‌آید، ممکن است هم برای معلم و هم برای فراگیر تازگی داشته باشد. این نوع آزمایش‌ها که بر پایه رویکرد قیاسی انجام می‌گیرند، کاملاً با روش علمی مطابقت داشته و شامل مشاهده دقیق، ثبت اطلاعات و تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها و سرانجام ارائه فرضیه واثبات آن از طریق یک سری فعالیت‌های خلاقانه می‌باشد.

تفاوت آزمایش‌های از نوع کاوشگری با حل مسئله این است که در نوع حل مسئله، برونداد و نتیجه آزمایش از قبل مشخص بوده و فراگیر با اتخاذ رویکرد استقرایی و طراحی روش کار، به تمرین پژوهش می‌پردازد و این در حالی است که در روش اکتشافی، همانند پژوهشگران واقعی عمل کرده و جواب یک مسئله نامعین را کشف می‌کند. در آزمایشهای از نوع اکتشافی که شباهت زیادی با آزمایش‌های نوع تفسیری دارند، روش کار و بروندادهای آزمایش مشخص است و فراگیر باید با بهره گرفتن از رویکرد قیاسی به تبیین و توصیف آزمایش و متغیرهای موجود در آن بپردازد. هر چند این الگو در مقایسه با الگوی مک کوماس (جدول۲-۱)، جامع‌تر بوده و بر پایه رویکردهای معین و مشخصی ارائه شده است؛ اما مسیر حرکت و چگونگی پیاده کردن آن در مراکز آموزشی و همچنین نقش معلم و فراگیر به درستی مشخص نشده است.
۲-۵-۴ الگوی جدید پیشنهادی
در این مدل پیشنهادی، برای دست یابی به سطوح بالاتر حیطه‌های شناختی و مهارتی، پنج سطح برای انجام فعالیتهای آزمایشگاهی در نظر گرفته شده است. این سطوح پنجگانه از یک سری فعالیت‌های تنظیم شده از آسان به پیچیده طراحی شده‌اند و با گذر از یک سطح مهارتی به سطح دیگر، بر پیچیدگی فعالیت انجام گرفته افزوده می‌شود. جمع‌بندی سطوح پنجگانه و ویژگی‌های هر سطح در جدول ۲-۳ آمده است. در سطح صفر، معلم با انجام آزمایش به صورت «نمایشی» ‌مهارت‌های لازم برای کار با ابزارها، مواد، وسایل و دستگاه های آزمایشگاهی را به فراگیران آموزش می‌دهد. در این سطح که کاملاً معلم- محور است، فراگیران به دقت آموزه‌های معلم را به خاطر می‌سپارند.
جدول ۲-۳ جمع بندی سطوح پنجگانه و ویژگیهای هر سطح

برون داد
روشها و راه حل ها
مسئله یا موضوع
سطح

• • حسابداری منابع انسانی نیز بستری فراهم کرد برای اشکال دیگر گزارش دهی از “سرمایه معنوی"، به منظور ارائه به شرکای داخلی و نیز خارجی، همراه با درکی اصلاح شده از مهم ترین دارایی های سازمان (سلیمان،۱۳۸۴).

۲-۴-۲ نتایج حاصل از کارت امتیازی متوازن
سوالی که پس از شناخت کارت امتیازی متوازن مطرح می شود این است که اجرای این روش، برای سازمان چه نفعی می تواند داشته باشد ؟
بدیهی است پس از اجرای این سیستم، سازمان می تواند اهداف زیر را تحقق بخشد

• وجود نظامی کاربردی جهت تحلیل محیط داخلی سازمان و شناخت ضعف ها و قوت های عملکردی

• تضمین انتقال استراتژی های سازمان به سطح عملیاتی

• ایجاد شاخص های قابل تحلیل و کنترل برای بازنگری و اصلاح برنامه استراتژیک و عملیاتی

• زمینه سازی طراحی نظام الگوبرداری داخلی میان واحدهای مختلف

• استفاده از یک ابزار اثربخش در خصوص بررسی سازمان مطابق چرخه ی PDCA

• کمی کردن شاخص های بهبود مستمر در سازمان

• همسوکردن استراتژی ها در وجوه مختلف سازمان مانند مشتریان، مالی، فرآیندها و تکنولوژی

• پرهیز از هرگونه قضاوت نادرست و تصمیم گیری نامناسب در خصوص فعالیّت های جاری

• آگاهی دادن به مدیران ارشد سازمان در اثربخشی تصمیمات اخذ شده قبلی ( علیرضایی و همکاران، ۱۳۸۵).

بنابراین می توان گفت روش موفق در به کار گیری کارت امتیازی متوازن، استفاده از BSC به عنوان ابزاری برای طراحی شاخص های ارزیابی عملکرد و سپس سنجش شاخص ها در بازه های زمانی مناسب و ومورد نظر از چهار دیدگاه اصلی BSC می باشد و با توجه به اینکه شعب بانک پاسارگاد یک سازمان خدماتی می باشد، در این پژوهش سعی شده است که اهداف این سازمان بر مبنای چهار دیدگاه مذکور به نمایش در آمده و از آن طریق شاخص های ارزیابی عملکرد این سازمان طراحی شود.
۲-۵ تحلیل پوششی داده ها
تاریخچه تحلیل پوششی داده هابه رساله دکترای رودز به راهنمایی پروفسورکوپرتحت عنوان ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مدارس ملی آمریکا درسال۱۹۷۶در دانشگاه کارن گی برمی گردد. آنها درساخت مدل خود از دیدگاه فارل ایده گرفتند. فارل درسال۱۹۵۷ ازیک روش ناپارامتریک برای تعیین میزان کارایی استفاده کرد. فارل با بهره گرفتن از روشی همانند اندازه گیری کارایی در مباحث مهندسی، اقدام به اندازه گیری کارایی برای واحد تولیدی نمود. موردی که فارل برای اندازه گیری کارایی مدنظر قرارداد، شامل یک ورودی و یک خروجی بود. وی به جای تخمین تابع تولید با مشاهده مقادیر داده و ستاده واحدهای تصمیم گیری یک تابع مرزی که به شکل یک تابع خطی با قطعات غیرخطی بود، بعنوان مرزکارایی تعریف کرد و این مرز را بعنوان معیار وملاک کارایی واحدهای تصمیم گیری قرارداد.
چارنز،کوپر و رودز دیدگاه فارل را که اندازه گیری کارایی بایک ورودی وخروجی بود توسعه دادند و مدلی را ارائه کردند که توانایی اندازه گیری کارایی با چندین ورودی وخروجی را داشت. این مدل تحت عنوان تحلیل پوششی داده ها ( DEA) نام گرفت( مهرگان،۱۳۸۳)
این مدل که فرض بازده به مقیاس ثابت برای آن در نظر گرفته شده بود تعمیم روش سنجش کارایی فارل به حالت چند داده وچند ستاده بود. ( ۱۹۷۸، (Charnes et al آنها در مقاله خود DEA را چنین معرفی کردند
“تحلیل پوششی داده ها، یک مدل برنامه ریزی ریاضی به کار گرفته شده برای داده های مشاهده شده است، که روش جدیدی برای تخمین تجربی نسبت های وزنی یا مرز کارایی را همچون تابع تولید فراهم میسازد،که پایه اقتصاد مدرن می باشد) ” آذروغلامرضایی، ۱۳۸۵).
بنکر، چارنز و کوپر در ادامه مفاهیم و مدلهای تحلیل پوششی داده ها را توسعه داده و مدلی برای تعیین میزان کارایی با توجه به بازده مقیاس متغیر ارائه کردند (۱۹۸۴،Banker et al ). چارنز همچنین مدل جمعی را بعنوان یکی دیگر از مدلهای تحلیل پوششی داده ها معرفی کرد.(۱۹۸۵، Chames et al ).
به طور کلی از زمان معرفی تحلیل پوششی داده ها مدل های گوناگونی ارائه شده است . در واقع رشد سریع و مقبولیت گسترده تحلیل پوششی داده ها، گواه توانایی و قابلیت کاربرد بالای آن می باشد. تاکنون بیش از هزاران مرجع از قبیل کتاب، مقاله و… در زمینه تحلیل پوششی داده ها ارائه شده است. در مورد تعریف تحلیل پوششی داده ها، محققان تعاریف مختلفی از آن دارند که در اینجا به برخی از آنها اشاره می کنیم.
تحلیل پوششی داده ها یک تکنیک ناپارامتریک کلاسیک و مبتنی بر برنامه ریزی ریاضی می باشد که برای مقایسه ارزیابی کارایی مجموعه ای از واحدهای تصمیم گیری مشابه به کار می رود و مزیت قابل توجه آن، عدم نیاز آن به تعیین مشخصات پارامتریک ( همچون تابع تولید) برای بدست آوردن امتیازات کارایی است.(Siriopoulos& Tziogkidist,2010).
DEA ، یک تکنیک برنامه ریزی ریاضی است که کارایی نسبی چندین واحد تصمیم گیرنده را بر مبنای نهاده ها و ستاده های مشاهده که ممکن است با انواع متریک های مختلف بیان شوند، محاسبه می کند (۲۰۰۸ , Eilat et al)
DEA به عنوان یک ابزار مانا و استوار که در ارزیابی عملکرد سازمانهایی مانند شرکت های تجاری، بیمارستان ها، آژانس های دولتی، موسسات آموزشی و… به کار می رود شناخته می شود که معیار واحدی از کارایی برای هر واحد نسبت به همتایان فراهم می کند ( ۲۰۰۵، Augusto M et al ).
تحلیل پوششی داده ها برای اندازه گیری کارایی نسبی گروهی از واحدهای تصمیم گیری که از چندین نهاده استفاده می کنند تا چندین ستاده تولید کنند به کار می رود و از زمان معرفی ان تاکنون کاربردهای فزاینده ای پیدا کرد است (۲۰۰۹، Chin et al).
منظور از واحدهای تصمیم گیرنده (DMU)، عبارت است از یک واحد سازمانی یا یک سازمان مجزا که توسط فردی بنام” مدیر “، ” رئیس ” و ” مسئول” اداره می شود، به شرط آنکه این سازمان یا واحد سازمانی دارای فرایند سیستمی باشد، یعنی تعدادی عوامل تولید بکارگرفته شوند تا تعدادی محصول بدست آید ( آذر و غلامرضایی، ۱۳۸۵). با توجه به اینکه سیستم مورد نظر شامل سیستم های تولیدی و خدماتی، انتفاعی یا غیر انتفاعی و یا دولتی و غیردولتی می شود، بنابراین در ادبیات تحلیل پوششی داده ها به منظور جلوگیری از پراکنده کاری، به جای عوامل نهاده سیستم، از مفهوم نهاده و بجای محصولات ستاده سیستم، از مفهوم ستانده استفاده می شود. مفاهیم نهاده و ستانده از علم اقتصاد گرفته شده است که مبنای تحلیل های این روش نوین است. DEA در ارزیابی واحدهای تصمیم گیرنده، این فرض را قائل است که واحدهای تصمیم گیرنده تحت بررسی، نهاده های مشابه را برای تولید ستانده های مشابه بکار می گیرند. به این ترتیب با بهره گرفتن از روش های متداول ارزیابی از جمله تحلیل پوششی داده ها به مقایسه عملکرد می پردازیم. تحلیل پوششی داده ها مبتنی بر یک سری بهینه سازی با بهره گرفتن از برنامه ریزی خطی است و نوع تابع آن از قبل مشخص نبوده تا برای پارامترهای آن برآورد نمود، بنابراین این روش را ” ناپارامتریک” گویند. ( ۱۹۸۵،Charnes et al).
در روش های پارامتریک از یک فرم ریاضی مطلوب استفاده می شود، در حالیکه در روش DEA، یک درک مشخص و واضح درباره DMU های مختلف فراهم می آید و برخلاف روش های پارامتریک که فقط بر روی پارامترهای جامعه توجه و تاکید می کنند، به مشخصه ها و ویژگیهای تمامی مشاهدات توجه می کند در روش های پارامتریک باید یک معادله مشخص ( معادله رگرسیون، تابع تولید و…) وجود داشته باشد که درقالب آن متغیرهای مستقل و وابسته با یکدیگر ارتباط داشته باشند، ولی در روش های ناپارامتریک بدون در نظر گرفتن پیش فرض برای تابع تولید، اقدام به ساخت یک تابع تولید تجربی می شود. چون تابع تولید در دست نیست، بنا براین از طریق یک سری مشاهدات، یک مجموعه امکان تولید تجربی ساخته می شود، که مرز حاصل از این مجموعه، یک تابع تولید تجربی حاصل از مشاهدات یا مرزکارایی می باشد. به عبارت دیگر این روش با ترکیب تمامی واحدهای تحت بررسی، یک واحد مجازی با بالاترین کارایی را ساخته و واحدهای ناکارارا با آن می سنجد.
درروشDEA نیاز به هیچگونه فرض یا فرم ریاضی خاص نمی باشد. کارایی به دست آمده در روش DEA ، کارایی نسبی است و مرز کارایی توسط ترکیب محدبی از واحدهای کارا ایجادمیشود. بنابراین هرDMU که برروی مرزفوق قرارداشته باشد،کارااست ودرغیراینصورت، ناکاراخواهدبودوجهت کاراکردن یک واحدناکارابایدتغییراتی درنهاده هاوستانده های آن واحدصورت گیرد. شایان ذکر است که پس ازاجرای مدلهای DEA، مجموعه ای تحت عنوان مجموعه مرجع ارائه میگردد. دراینمجموعه،مشخص شده است که هرواحدناکارابرای رسیدن به مرزکارایی بایدباکدامیک از واحدهای کارامقایسه گردد ( ۱۹۸۵، Charnes et al).
اگرواحدهای سازمانی، فقط دارای یک نهاده و یک ستانده باشند ،کارایی، حاصل ستانده به نهاده خواهد بود . اما اگر یک واحد سازمانی دارای نهاده ها وستانده های مختلف باشد، یافتن وزن مشترک برای ستانده ها و نهاده های مختلف، مشکل و حتی غیر ممکن نیز می باش. در اینجاست که باید از تکنیک DEA استفاده کرد. ( آذر، ۱۳۷۹).
شکل ۲-۲ سیستمی را نشان می دهد که شامل مجموعه ای از واحدهای سازمانی مختلف است. مطابقشکل هر سازمان دارای n واحد تصمیم گیری ( DMU₁) با m نهاده و s ستانده می باشد. بنابراین

شکل ۲-۲
در این صورت

در فرمول فوق   وزن ستانده r ام و   وزن نهاده i ام می باشد. جهت استفاده از تکنیک DEA و ارزیابی هر یک از واحدهای تصمیم گیری باید یک مدل برنامه ریزی خطی ساخت و براساس آن، کارایی نسبی هریک از DMU ها را با همدیگر مقایسه کرد. بنابراین به تعداد واحدهای تصمیم گیری، باید مدل برنامه ریزی خطی ساخته شود که از حل آنها کارایی نسبی (E_J) هر واحد مشخص می شود (آذر، ۱۳۷۹). در قسمت های بعد به شرح کامل مدل سازی برنامه ریزی خطی DEA خواهیم پرداخت.
۲-۵-۱ تعریف کارایی
کارایی بیانگر این مفهوم است که یک سازمان به چه خوبی از منابع خود در راستای تولید، نسبت به بهترین عملکرد در مقطعی از زمان، استفاده کرده است. همانطور که قبلا گفته شد کارایی یک واحد سازمانی (DMU) حاصل نسبت ستانده به نهاده آن واحد می باشد. اگر یک واحد سازمانی بتواند با نهاده های ثابت با ستانده های بیشتر، یا با نهاده های کمتر ستاده های ثابت و یا با نهاده های کمتر، ستانده های بیشتری را تولید کند، آن واحد سازمانی از کارایی بالاتری برخوردار خواهد بود.
گاهی کارایی را میزان بکارگیری منابع جهت دستیابی به اهداف توسط سازمان می دانند و با بکارگیری رابطه زیر نشان می دهند
مقدار منابع مورد انتظار برای مصرف = کارایی مقدار منابع واقعا مصرف شده
با تعریف فوق، کارایی، صرفا مقایسه ای بین ” منابع مورد انتظاری که برای رسیدن به مقاصد و فعالیت خاص یابد مصرف شود ” و ” منابع مصرف شده ” می باشد.
۲-۵-۲ انواع الگوهای اصلی تحقیق پوششی داده ها
اگر چه تعداد مدل های تحلیل پوششی داده ها روز به روز افزایش یافته و جنبه تخصصی پیدا می کند، اما مبنای همه آنها تعدادی مدل اصلی است که توسط بنیانگذاران این روش علمی، طراحی و تبیین دیده است. در این قسمت به تشریح برخی از این مدل های اصلی پرداخته می شود.
۲-۵-۲-۱) مدل مضربی CCR نهاده محور
همانطور که گفته شد بطور کلی مدلهای تحلیلی پوششی داده ها به دو گروه نهاده محور و ستاده محور تقسیم می شوند

ب) اوراق قرضه قابل تبدیل به سهم:
اوراق قرضه قابل تبدیل به سهم اوراقی است که بنا به پیشنهاد هیأت مدیره و گزارش خاص بازرسان و تصوب مجمع عمومی فوق العاده قابل تبدیل به سهم می‌باشد. به این طریق که دارندگان اوراق قرضه می توانند به شرکت مراجعه نموده و سهام با نام دریافت نمایند.
در چنین موردی باید همزمان با انتشار اعلامیه پذیره نویسی اوراق قرضه، شرکت سرمایه خود را افزایش دهد که دارندگان اوراق قرضه بتوانند سهم خریداری نمایند. پس از فروش سهم در ظرف یک ماه هیأت مدیره باید افزایش سرمایه را که به این طریق به دست می‌آید به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام نماید. انتشار اوراق قرضه ممکن نیست مگر این که سه امر تحقق یافته باشد: کلیه قیمت سهام پرداخت شده باشد، دو سال از تاریخ ثبت شرکت گذشته باشد، دو ترازنامه شرکت به تصویب مجمع عمومی رسیده باشد^[۲۱۰].
گفتار دوم: امکان وقف اوراق قرضه
اوراق قرضه به عنوان یکی از اوراق بهادار با توجه به تعریفی که قانونگذار از این اوراق نموده است دین تلقی و بر اساس اصول کلی حقوقی و فقهی وقف آن قابل پذیرش نبوده و امکان وقف نمودن آن وجود ندارد بنابراین اوراق بهادار بنا بر گستردگی زیاد و مصادیق فراوانی که دارد با توجه به اصول کلی‌ای که در این تحقیق بیان گردید از نظر امکان سنجی وقف آنها به راحتی با وحدت ملاک گرفتن و در نظر گرفتن ضوابط کلی قابل تشخیص خواهد بود.

مبحث چهارم :تامین مالی وقف با بهره گرفتن از اوراق بهادار اسلامی )صکوک(
کشورهای مسلمان باید به دنبال سایر ابزارهای جایگزین جهت تامین مالی ، پوشش ریسک یا اجرای سیاست های پولی باشند . امروزه روش و نحوه تامین مالی شرکت ها و نهادهای مختلف در کانون توجه کشورهای اسلامی و خصوصا نهادهایی همچون سازمان اوقاف قرار گرفته است .
یکی از مهمترین روش های تامین مالی چنین موسساتی استفاده از ابزراهای مالی اسلامی است . درطراحی هر ابزار مالی اسلامی باید به ابعاد طراحی مالی ، فقهی ، حقوقی ، مدیریت ریسک ، اقتصادی ، حسابداری و مالیاتی توجه نمود . اوراق مشارکت یکی از متداول ترین ابزارهای مالی اسلامی است که در کشورهای اسلامی و خصوصا ایران مورد استفاده قرار می گیرد .
در این مبحث ضمن معرفی صکوک و ابزارهای مالی اسلامی ، به ارائه مدل عملیاتی ( طراح مالی ) اوراق مشارکت وقف و اوراق وقف پرداخته آنها را توصیح می دهیم .
گفتار اول: صکوک
صک به معنای سند و سفته است و معرب واژه چک در فارسی است . ایده اولیه انتشار اوراق اسلامی به دهه ۱۹۸۰ بر می گردد . در آن زمان تلاش های زیادی توسط بانک های اسلامی جهت غلبه بر مسئله نقدینگی صورت گرفت . در حقیقت این ایده ناشی از ایده دیگری بود که که در دهه ۱۹۷۰ در آمریکا شکل گرفته بود . در آن زمان افرادو سازمان ها به دلیل افزایش رقابت بین نهادهای مالی به دنبال روش های نوین تامین مالی بودند و درهمین راستا تامین مالی از طریق بانک را به تامین مالی از طریق بازار سرمایه تبدیل کردند . از طرف دیگر بانک ها نیز با این کار به دنبال کسب درآمد بیشتری بودند ، یعنی علیرغم اینکه تامین مالی از طریق وام های بانکی ارزانتر بود ، ولی بانک ها به امید جایگزینی کارمزد ، درآمد و بدست آوردن سهم بیشتر از بازار ، خود به عنوان محرک اصلی توسعه این بازار عمل می کردند . تبدیل دارایی ها به اوراق بهادار به عنوان یکی از ابزارهای جدید در عرصه تامین منابع مالی و همزمان با آن کاهش ریسک نهادهای مالی طراحی شد .با بهره گرفتن از این ابزار ، نهادهای مالی و غیر مالی می توانستند سبدی از دارایی های با درآمد ثابت را فروخته و در نتیجه به منابع مالی ارزانتر و با ریسک کمتر در مقایسه با استقراض مستقیم دست یابند^[۲۱۱].
گفتار دوم: صکوک مشارکت
یکی از مهمترین انواع صکوک معرفی شده « صکوک مشارکت » می باشد . « صکوک مشارکت » در حقیقت اوراق بهاداری است که دارنده آن به صورت مشاع ، مالک بخشی از منافعی است که ناشی از اجرای یک طرح یا پروژه سرمایه گذاری است . مدت قرارداد مشارکت مشخص است و می توان سود اوراق را در ابتدای دوره ، با سررسید ماهانه ، فصلی یا سالانه پرداخت کرد . از آنجا که صکوک مشارکت اوراق بهاداری است که بیانگر مالکیت مشاع فرد است ، می توان آن را در بازار ثانویه و به قیمتی که توسط عوامل بازار تعیین می شود ، معامله کرد . این نوع صکوک نیز همانند برخی از ابزار های مالی در برخی از کشورهای اسلامی به مرحله اجرا رسیده و چند سالی است مورد استفاده قرار می گیرد . ایران و سودان از پیشگامان انتشار اینگونه اوراق بوده اند . در ایران ، قانون حاکم بر این اوراق ، قانون اوراق مشارکت مصوب ۱۳۷۶ می باشد . ماده ۲ قانون اوراق مشارکت این اوراق را به صورت زیر تعریف نموده است :
« اوراق مشارکت « صکوک مشارکت » اوراق بهادار با نام یا بی نام است که به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین منتشر می شود و به سرمایه گذارانی که قصد مشارکت در طرح های سودآور تولیدی ، ساختمانی و خدماتی را دارند واگذار می گردد . دارندگان این اوراق به نسبت قیمت اسمی و مدت زمان مشارکت ، در سود حاصل از اجرای طرح مربوط شریک خواهند بود»^[۲۱۲] .
در اوراق مشارکت ، ناشر بخشی از سرمایه مورد نیاز را خود تهیه نموده و بخش دیگر را از طریق انتشار اوراق مشارکت تامین می کند . در واقع دارندگان اوراق مشارکت به صورت مشاع به تناسب سرمایه آورده شده با ناشر در یک فعالیت اقتصادی وارد شده و در سود حاصل نیز شریک می شوند . دارندگان صکوک به میزان سهم خود از مشارکت ، مالک طرح یا دارایی های آن می شوند . از آنجا که امکان عملی ، جهت مدیریت پروژه یا طرح توسط دارندگان اوراق وجود ندارد ، لذا ناشر یا هر شخص دیگری که وی معرفی نماید به عنوان وکیل صاحبان اوراق مشارکت مدیریت طرح را بر عهده خواهد داشت . بنابراین ، اوراق مشارکت سندی است گویای مالکیت دارنده آن ، نسبت به بخشی از یک دارایی حقیقی که متعلق به دولت ، شرکت های تعاونی یا خصوصی است و تا سررسید اوراق ، هر نوع تغییر قیمت دارایی متوجه صاحب اوراق مشارکت خواهد بود .
گفتار سوم: مدل عملیاتی انتشار صکوک مشارکت وقفی
اوراق مشارکتی که جهت ساماندهی دارایی فیزیکی اداره اوقاف قابل انتشار است همانند سایر اوراق بهادار اسلامی دارای ارکانی است . این ارکان عبارتند از : بانی ، ناشر ، واسط ، امین و سرمایه گذاران . البته ارکان دیگری همانند موسسه رتبه بندی اعتباری ، شرکت تامین سرمایه ، موسسه پرداخت کننده و … نیز بسته به نوع طراحی می توانند جزء ارکان انتشار این اوراق محسوب شوند .
بند اول) بانی
بانی در حقیقت شخص حقوقی است که اوراق بهادار اسلامی جهت تامین مالی وی یا پروژه های وی منتشر می شود . در صکوک مشارکت وقف ، بانی درحقیقت سازمان اوقاف و امور خیریه است که می تواند وظایف خود مانند متولی بودن عین موقوفه را به شخص ثالثی منتقل نماید . البته بر اساس قانون اوراق مشارکت مدنی بانی در حقیقت ناشر است و برای تامین مالی خود اقدام به انتشار اوراق مشارکت می نماید ، لیکن در اوراق مشارکت وقفی بانی از طریق یک ناشر تامین مالی می نماید و خود ، ناشر نخواهد بود^[۲۱۳].
بند دوم: واسط (ناشر )
بر اساس آیین نامه اجرایی قانون نحوه اوراق مشارکت مصوب ۱۳۷۷ ، ناشر دستگاه دولتی یا غیر دولتی است که اجازه انتشار اوراق مشارکت را دارد . لیکن بر اساس ماده ۱ قانون بازار اوراق بهادار مصوب ۱۳۸۴ ، ناشر شخص حقوقی است که اوراق بهادار را به نام خود منتشر می کند . ناشر معادل کلمه واسط است .

مقصد
علامت
شکل ۷-۲- : مدل ارتباطی شرام
همانگونه که مشاهده می شود اغلب مدل های اولیه ارتباطی در چهار عنصر مشترک هستند. به نحوی که از نگاه این مدل ها اساساً هر فرآگرد ارتباطی دارای یک فرستنده یا ارتباط گر است که پیام یا محتوی مورد نظر خود را از طریق یک مجرا یا وسیله برای مقصد یا پیام گیر می فرستد.

در اغلب منابع، وسیله و مجرا به جای یکدیگر بکار رفته اند، اما در برخی موارد نیز بین این دو مفهوم تمایز قائل شده اند (Windahl, Olson, …, ۱۹۹۲: ۲۵) . به این ترتیب که مجرا به ابزارهای فیزیکی انتقال پیام دلالت دارد، اما وسیله نوعی عامل میانجی است که از طریق یک یا چند مجرا، امکان برقراری ارتباط را فراهم می سازد (O’ Suliven et,1983 : 134) .
با این تاریخچه کوتاه درباره مدل های ارتباطی، به بحث در خصوص آنچه که در این تحقیق از آن به «مدل ارتباطی در پست» تعبیر شده است، پرداخته خواهد شد.
در تعریفی عملیاتی، پست واسطه ای است که مرسولات را از فرستندگان در یک نقطه قبول و آن را در جای دیگری به گیرندگان تحویل می دهد. اما از نگاه ارتباطی، پست وسیله ای برای برقرار نمودن رابطه بین افراد است که عموماً با انتقال یک عامل فیزیکی همراه می باشد. با این تعبیر می توان عناصر و مدل این ارتباط را به شکل زیر تعریف کرد :
گیرنده
فرستنده
مرسوله
پست
شکل ۸-۲- : مدل اولیه ارتباطی پست
عناصر مدل فوق دارای تعاریف و مشخصات زیر هستند :
فرستنده : فردی است که با مراجعه به پست، قصد ارسال مرسوله خود را دارد.
مرسوله : عنوانی کلی برای تمامی اقلامی که توسط پست قبول و ارسال می شوند. مرسوله دارای «محتوی» است، این محتوا شامل : نامه، کارت پستال، هدیه و سوغات، اوراق تبلیغاتی، اسناد و مدارک، کالا و … می باشد.
پست : سازوکاری است که دریافت مرسوله از فرستنده و تحویل آن به گیرنده را انجام می دهد. اما آنچه در عنوان کلی«پست» اتفاق می افتد شامل یک فرایند چهار مرحله ای است که اصطلاحاً «فرایند عملیات پستی» خوانده می شود.
مراحل این فرایند به ترتیب عبارتند از : قبول، آماده سازی، رهسپاری و توزیع.
مرحله «قبول» در تعامل با فرستنده انجام می شود. در این مرحله محتوای ارسالی از سوی فرستنده در لفاف متناسب بسته بندی می شود تا «مرسوله» ایجاد گردد. این کار را می توان مترادف عمل «رمزگذاری» در مدل های ارتباطی شرح داده،۰۲ شده تلقی کرد.
مراحل «آماده سازی» و «رهسپاری» در حقیقت کار دسته بندی، شناسایی و انتقال مرسوله تا مقصد را شامل می شود.
و مرحله «توزیع» در انتهای فرایند، در تعامل با گیرنده انجام می شود تا گیرنده آن را دریافت، لفاف را باز کرده و به محتوی ارسالی دست یابد، به این ترتیب می توان گفت عمل «رمزگشایی» در این مرحله انجام می شود.
گیرنده : فردی است که مرسوله به نام و نشانی وی ارسال شده و آن را تحویل می گیرد.
با این توضیحات و بر اساس آنچه در تفاوت بین «وسیله» و «مجرا» گفته شد می توان اینگونه نتیجه گرفت که در مدل ارتباطی در پست، فرایند عملیات پستی کارکرد «مجرا» را انجام می دهد و پست در معنای کلی آن «وسیله» ارتباطی است. از سویی فرایند عملیات پستی مثل هر فرایند دیگری در معرض کاستی ها و مشکلاتی است که در پست تحت عنوان «بی ترتیبی پستی»^[۱۰۰] از آن یاد می شود. در مقام مقایسه بی ترتیبی در پست، دقیقاً نوعی «اختلال» و «پارازیت» در انجام صحیح، دقیق و مطمئن ارتباط پستی محسوب می شود.
این مشکلات و موانع را می توان در دو بخش طبقه بندی کرد. بخش اول به نواقص درون سیستم پست باز می گردد و بخش دوم ناشی از علل تأثیرگذار بیرونی بر سیستم ارتباطی است.
در خصوص محتوای مرسولات نیز با توجه به تنوع بسیار زیاد آن از یک سو و تنوع علل ارسال این محتواها بین فرستندگان و گیرندگان از سوی دیگر، تحلیل های ارتباطی بسیاری قابل تصور و بحث است. به عنوان مثال «نامه» که یکی از اصلی ترین محتواهای مرسولات پستی را شامل می شود، خود یک وسیله ارتباطی تلقی می گردد و با انتقال آن در پست به نحوی یک فرآگرد چند وجهی ارتباطی اتفاق می افتد. با این وجود و در یک نگاه کلی در مدل ارتباطی پست «مرسوله» نقش «علامت» را می توان در برگیرد.
با این توضیحات اکنون می توان مدل ارتباطی در پست را، همانند شکل زیر بسط داد :
پست
گیرنده
فرستنده
بی ترتیبی پستی (اختلال)
قبول
فرایند عملیات پستی
آماده سازی
رهسپاری
توزیع
لفاف بندی محتوا
علامت = مرسوله
دریافت محتوا
شکل ۸-۲- : مدل ارتباطی در پست
در یک تحلیل کلی از مدل ارتباطی فوق می توان چنین استنباط کرد که پست یک وسیله ارتباطی است که دقیقاً بر اساس مدل های اولیه ارتباطی قابل تفسیر می باشد. این موضوع بر اساس ماهیت انتقال فیزیکی مرسولات در پست و تاریخچه ایی که پست را نخستین سازمان ارتباطی جهان معرفی می کند نیز، مورد تأیید قرار می دهد.
همچنین می توان اظهار کرد که اختلال یا بی ترتیبی همیشه منشأ درونی نداشته و در عوامل بیرونی نیز بر این مسئله اثرگذارند. همچنین نگاه ساده به آنچه در پست به عنوان برقراری ارتباط بین دو یا چند نفر اتفاق می افتد یک نگاه ساده انگارانه است و قطعاً این وسیله ارتباطی نیازمند توجه و مطالعه دقیق تر در حوزه ایجاد ارتباط می باشد.(احمدی،۱۳۸۸: ۴۵)
بخش پنجم
۵-۲- کیفیت زندگی شهری
۱-۵-۲- مفهوم کیفیت زندگی
کیفیت زندگی سازه ای است که از نیمه دوم قرن بیستم مورد توجه نظریه پردازان شاخه های مختلف علوم اجتماعی و مطالعات توسعه و مدیران و کارگزاران سیاست اجتماعی قرار گرفته است. این توجه تحت تاثیر بروز پیامدهای منفی حاصل از فرایند صنعتی شدن، سیاست های متمرکز بر رشد اقتصادی و تحول در رویکردهای نظری و سیاست های عملی توسعه بوده است.
۲-۵-۲-خاستگاه مفهوم کیفیت زندگی
کیفیت زندگی^[۱۰۱] مفهوم جدیدی نیست. این مفهوم سابقه در فلسفه یونان دارد و ارسطو در بحث از شادکامی بدان اشاره کرده است. همچنین در دوران جدید فیلسوفانی چون کیرکگارد^[۱۰۲]، ژان پل سارتر^[۱۰۳] و دیگران به آن توجه داشته اند آنچنانکه جوانا هاج (۱۹۹۴) از نظریه پردازان این حوزه با تاکید بر خصلت و هویت فردی و اجتماعی انسان و ارزش های فردی و اجتماعی، کیفیت رندگی را به لحاظ فلسفی نتیجه سنتز میان مطلوبیت گرایی و اگزیستانسیالیسم می داند و آمارتینا سن ^۱از منظر نقد قاعده بیشترین فایده برای بیشترین افراد که اساس نظریه مطلوبیت گرایی است، کیفیت زندگی برای بیشترین افراد که اساس نظریه مطلویبت گرایی است، کیفیت زندگی را با قابلیت های کارکردی افراد مرتبط می داند و بر این باور است که بدون برخورداری از قابلیت هایی چون سلامت، روابط اجتماعی، عزت نفس و برخورداری از قابلیت هایی چون سلامت، روابط اجتماعی، عزت نفس و مشارکت در امور مختلف انسان نمی تواند از مزایا و منافعی که قاعده مذکور آنها را بدیهی می شمارد، بهرمند شود. روانشناسان نیز بی توجه به سازه کیفیت زندگی نبوده اند آنچناکه که مازلو^[۱۰۴] در بحث پیرامون حالات درونی شخص به آن توجه کرده است. به نظر روانشناس اجتماعی ازکمپ بدون مقیاس های ذهنی برای سنجش بعد شخصیت زندگی نمی توانیم بگوئیم که آیا کیفیت زندگی مرد م بهبود یافته، کاهش یافته و یا ثابت مانده است (ازکمپ، ۱۳۶۹: ۶۷). آنچه بدیهی است آنکه در علوم مختلف، بنا به ابعاد و ماهیت های متفاوتی که این سازه دارد، تعابیر متفاوتی برای کیفیت زندگی بکار رفته است. به عنوان مثال اقتصاددانان مفهوم مطلوبیت را به جای کیفیت زندگی بکار می گیرند و یا روانشناسان از اصطلاحات رضایتمندی یا شادکامی استفاده می کنند.
با وجود این، به طور کلی می توان سه برش زمانی در بررسی مفهومی آن شناسایی کرد، تا دهه ۱۹۷۰ و در نتیجه ظهور آثار منفی حاصل از رشد اقتصادی از سویی و پیدایش نظریه توسعه پایدار از سوی دیگر، کیفیت زندگی ابعاد و پنداشتی اجتماعی تر پیدا کرد و مسایلی چون توزیع پیامدهای حاصل از رشد، حفظ منابع طبیعی و محیط زیست و … را در بر گرفت و به طور جدی به عنوان هدف اصلی توسعه وارد مباحث برنامه ریزی گردید و دهه ۱۹۹۰ نیز سرآغاز بحث از کیفیت زندگی اجتماعی با تاکید بر سازه های اجتماعی چون سرمایه اجتماعی، همبستگی اجتامعی، عدالت اجتماعی و … بود.
۳-۵-۲- تعریف کیفیت زندگی
نوشتجات مربوط به کیفیت زندگی نشان می دهد که در خصوص سازه ی کیفیت زندگی با تعدد تعاریف مواجهیم که این امر می تواند ناشی از سه عامل مختلف باشد؛ یکی چند بعدی بودن این سازه، دیگری کاربرد آن در حوزه های حرفه ای متفاوتی چون پزشکی، روانشناسی، جغرافیای انسانی، مطالعات توسعه، اقتصاد، جامعه شناسی و در نهایت سطح تحلیل که می تواند مربوط به عاملان، فرآیندها، موقعیت ها و یا ساختارها باشد.