مخارج بازار یابی

۶۳۳/۰-

۰۲۷/۰

۶۲۸/۰-

۲۰/۲۳-

۰۰۱/۰

۶۰/۷

سود انباشته (RE)

۴۵۳/۰

۰۲۰/۰

۴۵۳/۰

۱۲/۲۲

۰۰۱/۰

۳۴/۴

کارایی

۲۴۸/۰

۰۱۳/۰

۲۲۹/۰

۲۷/۶

۰۰۱/۰

۳۸/۳

با بهره گرفتن از مقادیر استاندارد شده برای مقایسه ضرایب با یکدیگر معادله خطی به شکل زیر خواهد بود:

Y = -۰.۱۵۲X₁-0.628X₂+0.453X₃+ 0.229X₄
که در آن:
Y: نرخ بازده داراییها (ROA)
X₁: موجودی کالا (IN)
X₂: مخارج بازار یابی(ME)
X₃: سود انباشته (RE)
X₄: کارایی
۴-۳-۲ آزمون همخطی عامل تورم واریانس
برای اندازه ­گیری همخطی می­توان از عامل تورم واریانس^[۵۶] (VIF) استفاده نمود. عامل تورم واریانس، تعیین می­ کند که چه میزان واریانس ضرایب رگرسیون برآورد شده در مقایسه با زمانی که متغیرهای مستقل رابطه خطی ندارند، متورم شده ­اند. یا به عبارت دیگر، تعیین می­ کند که چه میزان واریانس ضریب رگرسیون برآورد شده افزایش می­یابد، اگر متغیرهای مستقل (پیش بینی کننده) همبستگی داشته باشند. اگر VIF مساوی ۱ باشد، همخطی وجود ندارد، اما اگر VIF<5>1 باشد، همبستگی ممکن است قابل اغماض باشد. زمانی­که VIF<10>5 باشد، همبستگی قوی وجود دارد و ضرایب رگرسیون به صورت ضعیف برآورد شده ­اند. VIF بزرگ­تر از ۱۰ نشان می­دهد که همخطی، نتایج رگرسیون را به میزان بسیار زیادی تحت تاثیر قرار داده است. در این شرایط، برای کاهش همخطی می­توان متغیرهای مستقل بی­اهمیت را از مدل حذف کرد.
به عبارت مقادیر VIF که برای بررسی همراستایی چند گانه مورد استفاده قرار گرفت تا وضعیت همپوشانی واریانس متغیر های وارد شده به مدل هر متغیر مستقل مشخص شود و معلوم شود تا چه حد اضافه شدن متغیر های مستقل در گام آخر می توانست اثر جایگزینی یکدیگر را تقویت نماید که نتایج نشان می دهد مقادیر تورش واریانس یا همان VIF کمتر از مقدار بحرانی ۱۰ است(جدول۴-۴). لذا هر یک از متغیر های مستقل به طور مستقل دارای اطلاعاتی است که توسط سایر متغیر های مستقل وارد شده در مدل امکان ورود آنها وجود نداشته است. خط برازش یافته مدل رگرسیونی نیز در قالب نمودار ۴-۱ آمده است.

نمودار ۴-۱ خط رگرسیونی برازش یافته برای پیش بینی تغییرات متغیر وابسته تحقیق
۴-۳-۳ آزمون نرمال بودن پسماندها
نمودار زیر آزمون نرمال بودن پسماندهای معادله رگرسیون فرضیه ۱ تحقیق با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS را نشان می دهد. با توجه به احتمال آماره جارک برای فرضیه صفر مبنی بر نرمال بودن پسماندها در سطح اطمینان ۹۵ درصد رد نمی شود.

نمودار۴-۲ آزمون نرمال بودن پسماندهای معادله رگرسیون
با در نظر گرفتن یافته های حاصل از آنالیز خطی داده ها می توان به آزمون فرضیات خطی تحقیق پرداخت.
همانطور که در فصل سوم بیان شده اساس آزمون فرضیه به بررسی رابطه همبستگی بین متغیر های تحقیق می باشد که عموماً برای این کار از طریق محاسبه و مقایسه ضریب همبستگی استفاده می شود.
۴-۴ آزمون فرضیه اول
فرضیه اول تحقیق همانطور که در فصل سوم نیز بیان شده به شرح زیر است :
فرضیه۱: بین میزان نقد شوندگی منابع وعملکرد شرکت رابطه مستقیم وجود دارد
از آنجایی که متغیر های مرتبط با انعطاف پذیری در این تحقیق به ترتیب سطح نقد شوندگی، موجودی کالا،هزینه بازاریابی ، هزینه تحقیق وتوسعه و سود انباشته هستند ، در این مطالعه رابطه آنها با عملکرد بطور جداگانه آزمون می شود :
۴-۴-۱ بررسی رابطه خطی بین هزینه بازاریابی و متغیر وابسته ROA.
بر اساس نتایج به دست آمده ضریب استاندارد شده خطی مخارج بازاریابی بر ROA، ۶۲۸/۰- محاسبه شده است که به لحاظ آماری معنی دار است و دومین متغیر وارد شده به تابع رگرسیونی خطی است. لذا بر اساس یافته ها فرض صفر ردمی شود و فرض مقابل پذیرفته می شود که بیان می دارد مخارج بازاریابی اثر معنی داری در پیش بینی تغییرات متغیر وابسته ROA دارد. بر اساس نتایج مشخص می شود که به دلیل منفی بودن ضریب، هر گونه تغییری در وضعیت متغیر مخارج بازاریابی سبب نوسانات غیر هم جهت ROA می شود و شر کت هایی که مخارج بازار یابی آنها کمتر است به همان نسبت ROA افزایش می یابد. مقدار ضریب تعیین برای این متغیر ۰۲/۰ افزایش در ضریب تعیین تابع است و نشان می دهد ضریب رگرسیونی استخراج شده توانایی بیان ۲ درصد تغییرات ROA را به خوبی پیش بینی می کند.
۴-۴-۲ بررسی رابطه خطی بین‌ سود انباشته ومتغیر وابسته ROA
بر اساس نتایج به دست امده ضریب استاندارد شده خطی سود انباشته بر ROA، ۴۵۳/۰ محاسبه شده است که به لحاظ آماری معنی دار است و سومین متغیر وارد شده به تابع رگرسیونی خطی است. لذا بر اساس یافته ها فرض صفر ردمی شود و فرض مقابل پذیرفته می شود که بیان می دارد سود انباشته اثر معنی داری در پیش بینی تغییرات متغیر وابسته ROA دارد. بر اساس نتایج مشخص می شود که به دلیل مثبت بودن ضریب، هر گونه تغییری در وضعیت متغیر سود انباشته سبب نوسانات هم جهت ROA می شود و شر کت هایی که سود انباشته آنها بیشتر است به همان نسبت ROA در بلند مدت افزایش می یابد. مقدار ضریب تعیین برای این متغیر ۰۲/۰ است و نشان می دهد ضریب رگرسیونی سود انباشته استخراج شده توانایی بیان۲درصد تغییرات ROA را به خوبی پیش بینی می کند.
۴-۴-۳ بررسی رابطه خطی بین‌ موجودی کالا ومتغیر وابسته ROA
بر اساس نتایج به دست امده ضریب استاندارد شده خطی موجودی کالا بر ROA، ۱۵۲/۰- محاسبه شده است که به لحاظ آماری معنی دار است و مهمترین متغیر وارد شده به تابع رگرسیونی خطی است. لذا بر اساس یافته ها فرض صفر ردمی شود و فرض مقابل پذیرفته می شود که بیان می دارد موجودی کالا اثر معنی داری در پیش بینی تغییرات متغیر وابسته ROA دارد. بر اساس نتایج مشخص می شود که به دلیل منفی بودن ضریب، هر گونه تغییری در وضعیت متغیر موجودی کالا سبب نوسانات غیر هم جهت ROA می شود و شر کت هایی که موجودی کالا آنها بیشتر است به همان نسبت ROA کاهش می یابد. مقدار ضریب تعیین برای این متغیر ۶۳/۰ است و نشان می دهد ضریب رگرسیونی استخراج شده توانایی بیان ۶۳درصد تغییرات ROA را به خوبی پیش بینی می کند.
۴-۴-۴ بررسی رابطه خطی بین‌ هزینه تحقیق و توسعه ومتغیر وابسته ROA

(سنایی غزنوی، ۱۳۷۵: ۳۱۹)
۵-۳-۱۴- شعر ذاتاً خوب است
ظهیرالدین فاریابی، معتقد است که شعر از اساس و مایه، بد نیست و خوب است. آنچه که در واقع شعر را درنظر شاعران و دیگر کسان، بد به تصویر میکشد خسّت و حبّ و بغض برخی از شاعران است وگر نه شعر در این میانه خود، بیعیب است:
شعر در نفس خویش هم بد نیست ناله مـــــــــن ز خست شرکاست
( ظهیرالدین فاریابی، ۱۳۸۱ :۱۰۲)
او معتقد است در دیار و روزگار او شاعران هنرمند و صاحب ذوق که معدن طبع آنان اشعار بسیار قیمتی چون لعل و گوهر به بار میآورد، بسیارند و تعداد معدودی هستند که باعث بدنامی شعر و شاعرانند:
در این دیار بســـــی شاعران باهنرند که نور فکرت ایشان دهد به کان گوهر
ظهیر سپس خود را در مقایسه با اقران و همگنان، شاعری خوب توصیف میکند که در هرگوشه از طبع او گنجینه‌ای از افکار و مضامین نیک و زیبا نهفته است:
در نهانخانه طبعـم بتماشا بنگر تا ز هر زاویه‌ای عرضه دهم پنداری
( همان: ۲۴۲)
منوچهری دامغانی، معتقد است که شعر چیز خوبی است و گرنه «جریر» و «اعشی» که از شاعران مشهور عرب هستند، مورد تأیید پیامبر نبودند و آنان از شعر گفتن به امر او دست میکشیدند:
چـــــــرا به شعر مجرد مفاخرت نکنم ز شاعری چه بد آمد جریر و اعشی را
( منوچهری، ۱۳۸۷ :۱۰۳)
منوچهری معتقد است که شاعر یا نباید دعوی شعر و شاعری داشته باشد و یا اینکه در فن سخنپروری و مضمون گستری به حدی رسیده باشد که سخن و شعرش مقبول خاطر سخن شناسان قرار گیرد. وگر نه بهتر است که از زهدان طبع خود مانع از برون افتادن شعر ناقص و بیخاصیت شود:
شعر ناگفتن به از شعری که گوئی نادرست بچه نازادن به از شش ماهه بفکندن جنین
( همان: ۲۹۱)
نظامی در منظومه لیلی و مجنون ازخوبی شعرو حسن تأثیرگذاری آن برشنوندگان صحبت میکند، شعری که تأثیر آن به گونهای است که در گوشه‌ای از آن صحبت به میان میآید:
هر غم زده‌ای که شعر او خواند آن ناقه که داشت سوی او راند
چــون شهر به شهر تا به بغداد آوازه عـــــــــشق او در افتاد
از سحر حــــــلال او ظریفان کـــــــردند سماع با حریفان
(نظامی، ۱۳۸۶: ۳۵۱)
سنایی، خوب بودن خود و شعر خود را از وجهی دیگر میداند. او معتقد است به این دلیل کلام او و شعرش مقبول خاطر مردم قرار میگیرد که گرد طمع نمیگردد و شاعری وارسته و بیریا است:
حجّتی بر خلق عالم زان دو فعل خوب خویش شاعری بی‌ذل طمع و پارسایی بی‌ریا
(سنایی غزنوی، ۱۳۷۵: ۱۶۱)
۵-۳-۱۵- بزرگداشت شاعران از سوی پیامبر اکرم و صحابه
یکی دیگر از وجوه اهمیّت شعر نزد پیامبر و دیگر بزرگان دین، مجالس بزرگداشتی است که آنان برای شاعران برگزار میکردند و در آن مجالس شاعران را مورد اکرام و اعزاز قرار میدادند. در این مجالس پیامبر و صحابه ضمن گوش دادن به شعر شاعران به آنان هدایا و جوایز ارزشمندی نیز اهدا میکردند و آنان را به وجه احسن مورد تفقّد واکرام قرار میدادند.

عطّار در کتاب مصیبت نامه در این باره میگوید:
مصطفی کو بود دل جان را ز قدر منــــــبری بنهاد حسان را ز قدر
بر ســــــر منبر فرستادش پگاه تا ادا مـــی‌کــرد شعر آنـجـایـگاه
گــــــه ثنا گفتیش گه آراستی گـــاه از وی قطعه ای درخواستی
( عطار، ۱۳۸۳: ۲۷)
عطّار نقل میکند که پیامبر در یکی از این مجالس، خطاب به حسّان میفرماید مقام تو در نزد خداوند کمتر از جبریل امین نیست و تو نیز چون او حامل کلام خداوندی:
بنگریـــد ای منــکران بیــــــوفا تا کــــــــرا بنهـاد منبر مصطفی
گفت حسان را ز احسان و کــــرم هست جبــــــریل امین با تو بهم
( همان: ۲۷)
عطاربه حدیثی دیگر از پیامبرکه شاعران را امیران ملک سخن‌وری میداند« الشُعراءُ امرُاء الکلامِ» اشاره میکند و میگوید:
خواجه دنیا و دیــن شـــمع کرام خــــــواند ایشان را امیـران کلام
شعر را جاوید چـــون نبود مــزید اصدق قــــــــول عرب قول لبید
( همان: ۲۹)
در کتابهای تاریخی، احادیثی از پیامبردرباره شعر، نقل شده که نشان میدهد، ایشان تنها از شعری که حق باشد و از حق دفاع کند - یعنی شعر متعهّد - حمایت میکردند و شـعرا را به سرودن این گونه اشعار ترغیب و تشویق میکردند. نقل شده که ایشان میفرمودند: « إنّما الشعُر کلامٌ فَمِن الکلامِ خبثٌ و طیبٌ»:
مصطفی گفتست شـــعر نامدار چـون سخن های دگر دارد شمار
زشت او زشت و نکوی اونکوست زشت دشمن دار نیکو دار دوست
( همان: ۳۱)
عطار، نقل میکند که پیامبر اکرم در این مجلس نیز ازابوبکر و عمر وعلی شعر درخواست کرد و شعر امام علی از آن دو زیباتر جلوه کرد:
از ابوبکر وعمر هم شـعر خواست اشعر از هر دو علی مرتضا است
( همان: ۳۲)
سپس او نتیجه میگیرد که شعر خوب از سوی هر کس خواه حسن و خواه حسین پذیرفتنی و مورد تأیید است:
نظــــــــم حسانی و اشعـار حسن هست منقول از حسین و از حسن
شافـــــعی را شعر هم بسیار هست وز امامان دگـــــــر اشعار هست
( همان: ۳۲)
عطار، شعر متعهّد را میستاید، با اشاره به این حدیث نبوی:«إنَّ من الشعرِ لِحکمهً و مِن البیانِ سحراً» می گوید:
شعـر اگــــر حکمت بــود طاعت بود قیمتش هر روز و هــــــر ساعت بود

به رفتار بزهکارانه و پیشگیری از ارتکاب آنها ،انجام پژو هشهای کاربردی در این زمینه ضروری می نماید.
لذا با توجه به مواردی که تاکنون مطرح شد بررسی مسئله بزهکاری نوجوانان و نقش کانون های اصلاح و تربیت در پیشگیری از تکرار جرم در بین آنها از اهمیت شایان توجهی برخوردار است.

مبحث دوم: بیان مسئله و چارچوب نظری آن

بررسی جرم تکدی گری در شهرستان مشهد و ارزیابی اقدامات سیستم قضایی در پیشگیری از آن که تکدی گری، عوارض و مخاطرات زیادی دارد. بخشی از مطالعات مقطعی و روبنایی روی این پدیده، درباره مسائلی نظیر درآمد، مسکن، فقر مادی، فقر فرهنگی، ناکامی اقتصادی، نابسامانی اجتماعی و سرانجام، دستگیری و بازپروری سخن می گوید. عده ای سعی کرده اند این مشکلات و مخاطرات را تعدیل کنند و در نتیجه، آن را به گردن فرد انداخته نشان دهند که تکدی گری امری طبیعی و پذیرفتنی است که می شود آن را نادیده گرفت و با آن کنار آمد. برخی محققین ضمن بررسیهای خود به ریشه ها، شیوه ها، انگیزه ها، پیامدها و راه های رفع تکدی گری، نظر داشتنه اند، این ریشه ها شامل پیری و از کارافتادگی، مسائل خانوادگی، اعتیاد، مهاجرت، معلولیت و غیره
می شود.
با این حال، این مسائل از جنبه های اجتماعی، فرهنگی، روانی، اقتصادی و بعضا اجتماعی از جمله، جامعه شناسان، مطرح بوده است که:
پاسخگویی به پرسشهایی از این قبیل بدون اطلاعات آماری دقیق و کافی در این زمینه ها و تحلیلهای جامع و مبتنی بر اصول جامعه شناسی ممکن نیست و احیانا نتیجه ای که به دست
می دهیم بسیار محدود خواهد بود و با دیده تردید باید به آن نگریست.

گفتار اول: اهمیت و ضرورت تحقیق

الف: اهدف تحقیق
هدف کلی از این تحقیق این است گه چرا افراد بی بضاعت و فقیر به تکدی گیری روی می آورند وبررسی اقدامات قضایی و پیشگیری از آن چه می باشد.
ب: سوالات تحقیق
۱- علل پیدایش تکدی چیست؟
۲- شرایط و عواملی که موجب ظهور چنین پدیده ای می شود کدام است؟
۳- چه سازمانی مسؤول مبارزه با تکدی است، و برخورد آنها به چه صورت است؟
۴- آیا در اصل امکاناتی جهت بازپروری متکدیان وجود دارد؟

مبحث سوم: تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم تحقیق

گفتار اول: تعاریف نظری

تکدی فراگردی است که به موجب آن، فرد متکدی از دسترنج دیگران بهره مند می شود و زندگی می گذراند.
هر یک از افراد جامعه را که نه صاحب حرفه (در مفهوم اقتصادی آن) هستند و نه در تولید اجتماعی، مشارکتی دارند و همواره با شیوه ها و شگردهای متنوع، طفیلی و زائده اجتماعی هستند، متکدی می گویند.

گفتاردوم: تعاریف عملیاتی

تکدی گری را می توان نوعی انحراف اجتماعی - که فرد در آن نقش مشخص و بعضا متفاوتی (سرقت، روسپی گری، واسطه گری، نزد متکدیان حرفه ای، (CCAREER) ، اعتیاد، و…) را بر عهده دارد - به حساب آورد. و یا به منزله نمونه ای از مرحله شغلی آبرومندانه و غیرآبرومندانه (غیر مشروع) در مشاغل انحرافی تلقی کرد.

فصل دوم: پدیده تکدی گری

مبحث اول: تاریخچه تکدی گری

تکدی گری از زمان های دور در ایران وجود داشته است و تحت عناوین گوناگونی مانند: متکدیان، گدایان، مخطرانی، مکی، شجوی ها، ذراریحیها، زحکیم المرحومه ها، شعبها و اسطیلها وجود داشته است. به گونه ای که : کنت دوگوانیو از مستشرقان اروپایی دیدگاه ایرانیان را نسبت به تکدی گری چنین بیان میکند: “ایرانیان با دیده نفرت به گدایان نمی نگرند و آنان را مورد محبت قرار
می دهند.
در روزهای عزا و عید، گدایان شهر های بزرگ به قدری غذا و شیرینی دریافت میکنند که اشراف و اعیان اروپایی در جشنهایمان آن اندازه، از بستگان و خویشاوندان هدیه دریافت نمینمایند. در ایران در بحث تکدی وتکدی گری در سنوات خیلی دور ونیز در معاصر دولتمردان با تصویب قوانین مختلف ونیز موفقیت های اجتماعی در طول تاریخ در راستای ساماندهی این مقوله دست به اقدامات متعددی زده ونتایج قابل قبولی حاصل گردیده است به عنوان مثال : اولین بار در سال ۱۲۷۶ هجری قمری شورای دولتی موقت که به آن “مجلس مصلحتخانه ” میگفتند، درخصوص اختصاص صدقه ها و نذریهای مردم به متکدیان ناقص الاعضاء حکم داد^[۲]، و در سال ۱۳۲۸ اولین برخورد سازمان یافته با پدیده گدایی در ایران آغازشد و ثروتمندان واقشارپر درآمد ومتوسط جامعه درآمد حاصل از اخذ عوارض ویژه بنزین و شکر که توسط سازمانی به نام اردوی کار ، جمع آوری می شد را صرف جمع آوری، نگهداری ، مهارت آموزی و حرفه آموزی، به متکدیان میکردند. (در اسفند سال ۱۳۳۴ لایحه ای به تصویب کمیسیون مشترک مجلس رسید که در آن اخذ عوارض ویژه، از اقشار پر درآمد برای متکدیان به صورت قانون درآمد) به همین منظوردر راستای توانمند سازی و کاهش تکدی گری در سال ۱۳۴۶ با تصویب هیات وزیران، سازمان اردوی کار به کانون کارآموزی تغییر نام داد و هدفش ارائه مهارت و فنون شغلی به گدایان و متکدیان بود^[۳]. با انتقال کانون کارآموزی به وزارت بهداری درسال ۱۳۵۵ ونیز انتقال آن با تمام اعتبارات تحت پوشش به وزارت کار وامور اجتماعی ۱۳۵۸ به تدریج از وظایف این کانون کاسته شده و تغییر شکل داد و عملا از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۶ هیچ اقدام موثری در زمینه متکدیان انجام نشد لذا در سال ۱۳۷۲، نیروی انتظامی با حکم قوه قضائیه موظف به جمع آوری متکدیان گردید و سازمان بهزیستی، شهرداری و وزارت بهداشت ملزم به فراهم سازی زمینه های اسکان وبهداشت متکدیان گردیدند و درسال ۱۳۷۸شورای عالی اداری مصوبهای در خصوص طرح جمع آوری و ساماندهی متکدیان به وزارت کشور ابلاغ کرد که در چهار محور:

۱- ایجاد زمینه فرهنگی، ذهنی در جهت مقابله با تکدی گری(فرهنگ سازی)
۲- جمع أوری متکدیان
۳- نگهداری موقت آنان
۴- قرنطینه
متکدیان و تفکیک آنان در نهایت ساماندهی متکدیان تنظیم شد ولیکن با روند تغییرات مذکور کماکان مسئله ی توانمند سازی وحرفه آموزی متکدیان به منظور احراز شغلی مناسب سیر نزولی داشته ویا به عبارت دیگر وزارت کاروامور اجتماعی نسبت به آن هیچ گونه واکنش و یا راه حلی ارائه نداده است که این موضوع بر سیر صعودی تکدی گری افزوده است .

مبحث دوم: خصوصیات تکدی گری

۱- متکدی از مسؤولیتهای اجتماعی معاف است.
۲- متکدی به خاطر نیازمندی مورد تفریع و سرزنش قرار نمی گیرد.
۳- چنین شخصیتی انتظار دارد که دیگران به او کمک کنند.
۴- در تولید اجتماعی مشارکت نداشته از دسترنج دیگران زندگی می گذراند.
پدیده تکدی با دو عامل مهم; یعنی « کمک گیرنده » و « کمک دهنده» رابطه دارد. «کمک
دهنده ها» همان مردم هستند که آنها را می توان به دسته های ذیل تقسیم بندی کرد:
۱- عده ای بر اساس وظیفه شرعی به فقرا و مستمندان کمک می کنند.
۲-گروهی دیگر آن را وظیفه انسانی و نوع دوستی می دانند.
۳- تعدادی به علت این که نیازمند بودن را یک نقص اجتماعی می دانند خود را در رفع این نقیصه مسئول می دانند.
۴- دسته چهارم کسانی هستند که کمک های خود را با نیت نذر و صدقه انفاق می کنند.
تکدی گری صورتی از زندگی ارزان قیمتی است که تنها بهای آن فقر مناعت طبع و سیر قهقرایی کمال انسان است.

مبحث سوم: روند سیرتکاملی تکدی گری

چندی پیش تکدی گری با روش های سنتی مانند زن کولی بچه بغل یا پیرمردی با زخم عمیق در پا ودست و… انجام می شد. پس از مدتی سیستم تکدی گری تغییر کرد و شیوه های جدید از جمله فروش گل، چسب زخم و جوراب توسط کودکان و نوجوانانی که برای فروش کالاهای خود به شما می چسبیدند و چند ۱۰ متری را با شما می آمدند، یا فردی کاغذ به دست به سراغتان می آید و ادعا می کند برای عمل زن یا فرزندش نیاز به پول دارد و … متداول شد. اخیرا نیز شیوه هایی از تکدی گری باب شده که بسیار جالب است در این روش جوانی خوش پوش به سراغتان می آید و از شما کمک می خواهد، در شیوه دیگر افرادی که بیشتر پاکستانی یا هندی هستند با لهجه انگلیسی در خواست پول می کنند و می گویند که از خارج آمده اند و کیف پولشان را در فرودگاه برده اند و تقاضای پول می کنند و اگر هم کمتر از ۱۰ هزار تومان به آنها بدهید برمی گردانند. همچنین وقتی با ماشین پشت چراغ قرمز ایستاده اید افرادی با ظاهری آراسته که بیشتر نیز زن هستند به سراغتان می آیند و طلب کمک می کنند. کارشناسان معتقدند که تکدی گری پدیده ای است که در تمامی کشورهای دنیا حتی کشورهای پیشرفته به آسانی قابل رویت است اما نسبت آن با جمعیت جامعه نشان از شاخص امنیت و رفاه اجتماعی دارد. جامعه شناسان معتقدند پدیده اجتماعی تکدی گری که بیشتر حاصل حرکت جوامع به سمت صنعتی شدن است در کشورهای در حال توسعه بیشتر نمود دارد. تکدی گری معلول یک سلسله فرآیندهای اجتماعی مانند بیکاری است که در جامعه نمود یدا می کند. درحقیقت تکدی گری حاصل وضعیت نابسامان اقتصادی است این پدیده به انواع مختلف در جامعه بروز می کند که حادترین نوع آن استفاده از زنان و کودکان برای تکدی گری است. البته برخی سودجویان نیز از تکدی گری به عنوان یک کاروکسب استفاده می کنند که شکل سازمان یافته و مجرمانه این معضل اجتماعی است. همچنین شیوه های تکدی گری در جوامع مختلف روز به روز در حال تغییر است و گدایان در هر دوره با بهره گرفتن از روش های جدید سعی در برانگیختن حس ترحم مردم دارند. به همین دلیل هر چند مدت یکبار شیوه های تکدی گری تغییر می کند. زمانی که کودکی برای کسب پول علاوه بر گدایی به پخش مواد مخدر و دزدی دست
می زند در بزرگسالی به راحتی می تواند دست به ارتکاب جرم بزند. چراکه قبح و زشتی کار درنظر او ریخته شده است. از سوی دیگر دختران نوجوان می توانند در معرض انواع خشونت ها مانند آزارهای جسمی و جنسی قرار گیرند. درحال حاضر ما شاهد حضور متکدیان کلاسیک با ظاهری پیر، فرتوت، معلول و بیمار یا افرادی با نشان زخم یا معلولیت نیستیم البته افرادی با ظاهر آراسته و بدون نشان برای تکدی گری به سراغ شهروندان می آیند. متکدی مجرم است و نباید به راحتی امکان برگشت به اقدام غیرقانونی خود را داشته باشد، اما متاسفانه دستگاه قضایی در مورد متکدیان و جرم آنها مجازات را تشدید نکرده است و هیچ متکدی به جرم تکدی گری مجازات نمی شود. مقابله با تکدی گری یکی از مصداق های بارز توجه مدیریت شهری به موضوع آسیب های اجتماعی است، هر ساله با فرا رسیدن فصول سرد این دغدغه وجود دارد که اتفاقی برای افراد در معرض آسیب به ویژه افراد بی خانمان نیفتد و سرپناهی برای شب های سرد سال داشته باشند. پدیده تکدی گری یکی از آسیب های اجتماعی است که در تمامی شهرهای بزرگ وجود دارد اما علاوه بر ارگان های متولی، مردم نیز باید در این امر سازمان ها را کمک کنند که این پدیده به حداقل برسد. از سوی دیگر اگر بتوان برنامه ای منسجم و منظم برای ایجاد اشتغال متکدیان ایجاد کرد این معضل اجتماعی در جامعه کاهش می یابد.

پایه های تربیتی کودک در ابعاد گوناگون بدنی، عقلی و اخلاقی، درکنار تأمین نیازهای روانی او در خانواده بنا نهاده می شود. قلب او همچون زمین خالی است که نیازمند توجه و دقت می باشد تا هر بذری ناسالمی در آن رشد ننماید «اِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ کَالْأَرْضِ الْخَالِیَهِ مَا أُلْقِیَ فِیهَا مِنْ شَیْ‌ءٍ قَبِلَتْهُ . . »^[۸۰۹] و پدر و مادر مؤثرترین افراد در کشت فضائل اخلاقی او می باشند. بدین روی اسوه های عملی اسلام توجه به تربیت فرزند را از جمله حقوق وی بیان کرده که پدر و مادر مسئول تربیت نیکو، راهنمایی به سوی پروردگار عز و جل و امر به طاعت او می باشند.« وَ أَمَّا حَقُّ وَلَدِکَ فَأَنْ تَعْلَمَ أَنَّهُ مِنْکَ- وَ مُضَافٌ إِلَیْکَ فِی عَاجِلِ الدُّنْیَا بِخَیْرِهِ وَ شَرِّهِ- وَ أَنَّکَ مَسْئُولٌ عَمَّا وُلِّیتَهُ مِنْ حُسْنِ الْأَدَبِ- وَ الدَّلَالَهِ عَلَى رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ الْمَعُونَهِ عَلَى طَاعَتِهِ فَاعْمَلْ فِی أَمْرِهِ- عَمَلَ مَنْ یَعْلَمُ أَنَّهُ مُثَابٌ عَلَى الْإِحْسَانِ إِلَیْهِ- مُعَاقَبٌ عَلَى الْإِسَاءَهِ إِلَیْهِ»^[۸۱۰]و همواره به رعایت آداب معاشرت با فرزندان سفارش نموده: «به فرزندان خود احترام کنید و با آداب و روش پسندیده با آن ها معاشرت نمایید»^[۸۱۱]و تربیت او را بهترین هدیه و بخشش از جانب پدر دانسته اند «مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَداً نُحْلًا أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍ‌»^[۸۱۲]که باید با جدیت قبل از شکل گیری شخصیت فرزند زمینه های آن ایجاد گردد « فَبَادَرْتُکَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ یَقْسُوَ قَلْبُکَ وَ یَشْتَغِلَ لُبُّکَ لِتَسْتَقْبِلَ بِجِدِّ رَأْیِکَ مِنَ الْأَمْرِ. . »^[۸۱۳]و در این میان به عفیف تربیت کردن دختر بسیار سفارش شده است به طوری که در روایت آن را مانعی از آتش جهنم و وسیله ای برای ورود به بهشت می داند. «نعم الولد البنات المخدرات.من کانت عنده واحده جعلها الله سترا من النار و من کانت عنده اثنتان ادخله الله بها الجنّه»^[۸۱۴]

۲-۲-۱۴-تعلیم خداپرستی
اسلام یک مکتب جامع اعتقادی و اخلاقی و عهده دار روش های تربیتی است و اصل مسأله تربیت که بالاترین میراث بوده « لَا مِیرَاثَ کَالْأَدَبِ»^[۸۱۵]و فراگیری آداب که از حقوق فرزند است «و تجب للولد علی والده ثلاث خصال. . .و المبالغه فی تأدیبه»^[۸۱۶]و آموزش قواعد زندگی و ارزش های اخلاقی برای نیل به هدف نهایی آفرینش یعنی شناخت و پرستش خالق و رب جهانیان است که تعلیم آن در سن کودکی باید از طرف والدین مورد توجه و دقت قرار گیرد.
۲-۲-۱۵-تعلیم کتابه
یکی از راه های ارتباط با دیگران نگارش است، اسلام این امر را حقی برای فرزند می داند.« مِنْ حَقِّ الْوَلَدِ عَلَى وَالِدِهِ ثَلَاثَهٌ- یُحَسِّنُ اسْمَهُ وَ یُعَلِّمُهُ الْکِتَابَهَ وَ یُزَوِّجُهُ إِذَا بَلَغَ. »^[۸۱۷]
۲-۲-۱۶-علم آموزی
یکی از حقوق فرزند بر عهده پدر، آموزش علوم می باشد. انسان تا خود و جهان هستی پیرامونش را نشناسد، نمی تواند زندگی راحت و هدف والایی داشته باشد. خداوند ابزار یادگیری و آموزش را در انسان قرار داده است«وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَتِکُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَیًْا وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَرَ وَ الْأَفِْدَهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُون‏ »^[۸۱۸]تا به حقیقت آگاهی یافته و رفتاری سنجیده انجام دهد و به کمال و رشد برسد، پدر در به کارگیری صحیح از ابزارهای موجود در درک حقایق و آموزش علوم قدیم و جدید نقش مهمی ایفا می کند. اسلام نیز توصیه و سفارش اکیدی در تعلیم علوم و دانش فرزندان از جمله دختران دارد. «من کانت له ابنه فادّبها و احسن ادّبها و علّمها فاحسن تعلیمها فاوسع علیها من نعم الله الّتی اسبغ علیه کانت له منعه و سترا من النّار»^[۸۱۹]
۲-۲-۱۷-شرکت در فعالیت های معنوی
والدین باید دختران را به فعالیت های معنوی و روحانی تشویق نمایند.^[۸۲۰]
۲-۲-۱۸-عفو و بخشش
والدین لازم است بر اساس مقتضای سنی کودک با او برخورد نمایند و اگر اشتباهی مرتکب گردید، از او بگذرند و لغزش او را نادیده گیرند، اما وی را متوجه اشتباه و خطای خود گردانند و راه های رفع آن را به او بیاموزند.
۲-۲-۱۹-پرهیز از تنبیه کودک
یکی از روش های آموزشی تنبه و آگاه کردن کودک پس از ارتکاب بدی ها و در نظر نگرفتن آموزش ها، قهر کوتاه مدت است به شرط آن که از خطای ابتدایی او چشم پوشی شود، ناتوانایی های او پذیرفته و در نظر گرفته شود و به عبارت دیگر کارهای طاقت فرسا از او خواسته نشود«لَا یُکلَِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا. . .»^[۸۲۱] امام کاظم علیه السلام در برابر شکایت فردی از فرزندش، او را دعوت به قهر کوتاه مدت به جای ضرب و کتک می نماید«لَا تَضْرِبْهُ وَ اهْجُرْهُ وَ لَا تُطِلْ»^[۸۲۲] تا با تحریک رابطه عاطفی، قوای فکری او به حرکت در آید « فَإِنَّ الْعَاقِلَ یَتَّعِظُ بِالأَدَبِ وَ الْبَهَائِمَ لَا تَتَّعِظُ إِلَّا بِالضَّرْبِ»^[۸۲۳]و متوجه اشتباهش شود.
۲-۳- عملکرد فرزند در مقابل مادر(حقوق مادر در قبال تولد و تربیت فرزند)
مهمترین و زیباترین نقش هر زن، تربیت، پرورش هوش و استعداد، توانمندی و ایجاد قدرت برای رسیدن به اهداف و واکسینه کردن کودک در مقابل مشکلات و نابسامانی ها و در نهایت آموزش مهارت های زندگی است. نقشی که هیچ گاه نمی توان جایگزین و جانشین مناسبی برای آن یافت. جایگاهی که زن در ایفای این نقش دارد، با نفوذترین عامل در شکل گیری جوامع است. مادر با ایجاد ارتباط عاطفی با کودک، او را مملو از عشق و محبت خود ساخته و درس زندگی را در سایه این عشق می آموزد. در مقابل این محبت بی دریغ والدین، فرزند وظایف و تکالیفی بر عهده دارد که برخی از آن ها عبارتند از:
۲-۳- ۱-توجه به زحمات مادر
مادر به جهت تولد و تربیت کودک مشقات بسیاری را متحمل می شود که فرزند به علت های بسیار از جمله صغر سن، بازیگوشی، جهل . . .آن را به فراموشی می سپارد. بدین روی اسلام او را متوجه تمام رنج ها و زحمات مادر از جمله اذیت های نادیده او می اندازد و از تحمل مشکلات وی در هنگام بارداری«وَ وَصَّیْنَا الْانسَانَ بِوَالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلىَ‏ وَهْنٍ . »^[۸۲۴] و حمل^[۸۲۵]، زایمان « وَ وَصَّیْنَا الْانسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهًا وَ وَضَعَتْهُ کُرْهًا وَ حَمْلُهُ وَ فِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شهَْرًا . .»^[۸۲۶] یا شیر دادن «. . وَ فِصَالُهُ فىِ عَامَینْ‏ِ . . » ^[۸۲۷]سخن به میان می آورد. تا با بیان برخی از این مشکلات مایه دلگرمی مادر شود، بدین معنا که هیچ زحمت و تحمل مشقتی که مایه آرامش و تنعم^[۸۲۸] کودک گردیده، از جانب فرزند فراموش نمی شود.
۲-۳- ۲-گرامیداشت مقام مادر(والدین)
فرهنگ اسلام ضمن توصیه انسان در گرامی داشتن و بزرگداشت مقام والدین از طرف فرزند، انجام رفتاری شایسته در برابر آن ها را خواستار شده و در این میان جایگاه مادر را در الویت قرار داده است. در روایتی از امام باقرعلیه السلام در باره سفارش خداوند جهت رعایت جایگاه مادر به حضرت موسی علیه السلام چنین آمده است: « قَالَ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ ع یَا رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِی قَالَ فَقَالَ رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِی ثَلَاثاً قَالَ یَا رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأُمِّکَ قَالَ رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأُمِّکَ قَالَ رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأَبِیکَ قَالَ فَکَانَ یُقَالُ لِأَجْلِ ذَلِکَ أَنَّ لِلْأُمِّ ثُلُثَیِ الْبِرِّ وَ لِلْأَبِ الثُّلُثَ‌«^[۸۲۹] اسلام اولین حق در نظام خانوادگی را ارتباط با مادر و رعایت حقوق او می داند و در آخر از حقوق پدر سخن به میان می آورد«. . و حقوق رحمک کثیره متّصله بقدر اتّصال الرّحم فی القرابه فاوجبها علیک حقّ امّک ثم حقّ ابیک ثمّ حقّ ولدک ثمّ حقّ اخیک ثمّ الاقرب فالاقرب. . . »^[۸۳۰] و در روایتی از پیامبراکرم صلی الله علیه و آله مادر را وسیله رسیدن به بهشت می دانند. «الْجَنَّهُ تَحْتَ أَقْدَامِ الْأُمَّهَاتِ»^[۸۳۱] و در روایتی مشابه نیز آمده است:« تَحْتَ أَقْدَامِ الْأُمَّهَاتِ رَوْضَهٌ مِنْ رِیَاضِ الْجَنَّهِ»^[۸۳۲]
۲-۳- ۳-رعایت حقوق والدین
اسلام اهمیت فوق العاده ای به حفظ بنیان خانواده و رعایت حقوق اعضاء آن دارد تا بدین طریق پایه های خانواده مستحکم گردد، از جمله حقوق والدین بر عهده فرزند حق صله رحم و تأمین نیازهای مادی آن هاست. بنابراین فرزند موظف است، نیازهای مالی والدین را در زمان حیات به صورت نفقه و بذل و بخشش «یَسَْلُونَکَ مَا ذَا یُنفِقُونَ قُلْ مَا أَنفَقْتُم مِّنْ خَیرٍْ فَلِلْوَالِدَیْنِ . .»^[۸۳۳] و در زمان مرگ به صورت ارث «کُتِبَ عَلَیْکُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَکَ خَیرًْا الْوَصِیَّهُ لِلْوَالِدَیْنِ وَ الْأَقْرَبِینَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلىَ الْمُتَّقِین‏»^[۸۳۴]برطرف نماید.
۲-۳- ۴-سپاسگزاری از والدین
مطابق دستورات اسلام فرزند می باید شاکر و سپاسگزار زحمات والدین خود «. . أَنِ اشْکُرْ لىِ وَ لِوَالِدَیْک‏. . »^[۸۳۵]باشد. امام رضا علیه السلام شکر خدمات و زحمت های مادر را غیر قابل جبران می داند « فَلْیَکُنِ الشُّکْرُ لَهَا وَ الْبِرُّ وَ الرِّفْقُ بِهَا عَلَى قَدْرِ ذَلِکَ وَ إِنْ کُنْتُمْ لَا تُطِیقُونَ بِأَدْنَى حَقِّهَا إِلَّا بِعَوْنِ اللَّهِ‌«^[۸۳۶]
۲-۳- ۵-نیکی و احسان به والدین
احسان و نیکوکاری امری برخاسته از احساسات و عواطف بشری است و اسلام به وقوع و ماندگاری این اصل که از طریق بیان و رفتار نیکو ایجاد می گردد، اهمیت بسیاری می دهد تا در سایه آن نشاط و آرامش در جامعه حاکم گردد. از طرف دیگر رعایت این اصل را در خانواده و نسبت به والدین «وَ وَصَّیْنَا الْانسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا. . »^[۸۳۷] ضروری دانسته و آن را از جمله سنت و سیره انبیاء(از جمله حضرت یحیی علیه السلام)معرفی نموده«وَ بَرَّا بِوَالِدَیْهِ وَ لَمْ یَکُن جَبَّارًا عَصِیًّا »^[۸۳۸] و به آن سفارش کرده است و حتی نقطه مقابل آن را عصیانگری و شقاوت بیان می نماید«وَ بَرَّا بِوَالِدَتىِ وَ لَمْ یجَْعَلْنىِ جَبَّارًا شَقِیًّا »^[۸۳۹] و به جهت تأکید احسان و نیکی به والدین و نشان دادن اهمیت فوق العاده موضوع در مواردی آن را بعد از توحید و نفی شرک « وَ قَضىَ‏ رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُواْ إِلَّا إِیَّاهُ وَ بِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَنًا. . ً»^[۸۴۰]مطرح کرده است. از جمله نیکی های به والدین می توان به موارد زیر اشاره نمود:
۲-۳- ۵-۱- سخن نیکو
در آئین اسلام به فرزند سفارش شده است که همواره به والدین احترام بگذارد و در زمانی که به دوران کهولت رسیده اند و حتی اگر توقع احترام مضاعفی از فرزند دارند، نسبت به آن ها رسیدگی بیشتری شود و سخنی که موجب انزجار و ناراحتی آن ها شود، بیان نکند « . .إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَکَ الْکِبرََ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لهَُّمَا أُفٍ‏ّ ّ. . »^[۸۴۱] بلکه با احترام، اکرام و کلمات سنجیده با آن ها سخن بگوید «. . وَ لَا تَنهَْرْهُمَا وَ قُل لَّهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا »^[۸۴۲]
۲-۳- ۵-۲- رفتار نیکو
در آئین مقدس اسلام احترام گذاشتن، ارج نهادن و رفتار نیک نسبت به والدین به خصوص مادر یک اصل ارزشمند اخلاقی است که به آن سفارش شده است. امام صادق علیه السلام فرمود:« جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِیِّ ص فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ أُمَّکَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ‌ أُمَّکَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أُمَّکَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أَبَاکَ»^[۸۴۳] البته این تخصیص دلایلی دارد و بنابر آیات قرآن تحمل مشقات جسمانی از جمله عللی است که مقام مادر را والاتر و مهم تر قرار داده است، به گونه ای که هیچ نیکی جبران کننده آن نمی باشد و بنابر فرمایشات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اگر فردی به اندازه ریگ های بیابان و قطرات باران و ایام روزگاران، در مقابل مادر بایستد و او را اطاعت کند، به اندازه یک روز دوران حمل، حق او را ادا نکرده است.« . . فقیل مَا حَقُّ الْوَالِدِ قَالَ أَنْ تُطِیعَهُ مَا عَاشَ فَقِیلَ مَا حَقُّ الْوَالِدَهِ فَقَالَ هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ لَوْ أَنَّهُ عَدَدَ رَمْلِ عَالِجٍ وَ قَطْرِ الْمَطَرِ أَیَّامَ الدُّنْیَا قَامَ بَیْنَ یَدَیْهَا مَا عَدَلَ ذَلِکَ یَوْمَ حَمَلَتْهُ فِی بَطْنِهَا»^[۸۴۴] و حتی از حضور در میدان جهاد بالاتر است«أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ ص فَقَالَ إِنِّی رَجُلٌ شَابٌّ نَشِیطٌ وَ أُحِبُّ الْجِهَادَ وَ لِی وَالِدَهٌ تَکْرَهُ ذَلِکَ فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ ص ارْجِعْ فَکُنْ مَعَ وَالِدَتِکَ فَوَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَأُنْسُهَا بِکَ لَیْلَهً خَیْرٌ مِنْ جِهَادِکَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ سَنَهً»^[۸۴۵] و وسیله ای جهت عفو گناهان می باشد در روایتی از امام سجاد علیه السلام آمده است که پیامبر شخص مرتکب گناه را جهت پذیرش توبه به نیکی به پدر و مادر سفارش می نماید و تأثیر نیکی به مادر را بیشتر می داند.« یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مِنْ عَمَلٍ قَبِیحٍ إِلَّا قَدْ عَمِلْتُهُ فَهَلْ لِی مِنْ تَوْبَهٍ‌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَهَلْ مِنْ وَالِدَیْکَ أَحَدٌ حَیٌّ قَالَ أَبِی قَالَ فَاذْهَبْ فَبِرَّهُ قَالَ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَوْ کَانَتْ أُمُّهُ‌»^[۸۴۶] و هیچ امری حتی مشرک بودن والدین را مانع نیکی به آن ها نمی داند و فرزند را موظف به صله رحم نسبت به آن ها می نماید از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این باره سؤال نمودند. ایشان فرمودند:« أَنَّ أَسْمَاءَ زَوْجَهَ أَبِی بَکْرٍ سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ ص فَقَالَتْ قَدِمْتُ عَلَى أُمِّی رَاغِبَهً فِی دِینِهَا تَعْنِی مَا کَانَتْ عَلَیْهِ مِنَ الشِّرْکِ فَأَصِلُهَا قَالَ ص نَعَمْ صِلِی أُمَّکِ‌«^[۸۴۷] و تا زمانی که والدین او را به شرک دعوت ننموده اند، می تواند از آن ها اطاعت کند «وَ إِن جَاهَدَاکَ عَلىَ أَن تُشْرِکَ بىِ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا. . »^[۸۴۸] اما رفتار شایسته حد و مرزی ندارد و حتی در صورت مشرک بودن والدین نیز باید با آن ها رفتار پسندیده و نیکی داشته باشند. « . . وَ صَاحِبْهُمَا فىِ الدُّنْیَا مَعْرُوفًا. . »^[۸۴۹]
۲-۳- ۵-۳- دعا در حق والدین
فرزند می بایست همواره دعاگو و خیر خواه والدینش باشد و طلب رحمت الهی را در حیات« . . .وَ قُل رَّبّ‏ِ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانىِ صَغِیرًا »^[۸۵۰] و مغفرت و بخشش را هنگام مرگ برای آن ها «رَبَّنَا اغْفِرْ لىِ وَ لِوَالِدَىَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسَاب‏ »^[۸۵۱] از خداوند منان بخواهد.
۲-۳-۵-۴-تواضع و فروتنی
رفتار نیک همراه با تواضع و فروتنی « وَ اخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلّ‏ِ مِنَ الرَّحْمَه. . »^[۸۵۲] از دیگر سفارشات اسلام است.
۲-۳-۶-مراقبت هنگام کهولت
والدین که سال های جوانی عمر خویش را به مراقبت و تربیت کودک می پردازند، در سن کهولت نیازمند مراقبت فرزند می باشند. او نیز فرصتی می یابد که تا حدی زحمات و خدمات والدین به خصوص مادر را جبران نماید.
۲-۳-۷-طلب رضایت و خشنودی
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رضایت و خشنودی خداوند را در سایه رضایت و خشنودی والدین بیان نموده «رِضَى الرَّبِّ فِی رِضَى الْوَالِدَیْنِ وَ سَخَطُ الرَّبِّ فِی سَخَطِ الْوَالِدَیْنِ»^[۸۵۳]وآن را سبب گشایش درهای بهشت می دانند « مَنْ أَصْبَحَ مَرْضِیّاً لِأَبَوَیْهِ أَصْبَحَ لَهُ بَابَانِ مَفْتُوحَانِ إِلَى الْجَنَّهِ »^[۸۵۴]
چنانچه گذشت شرع مقدس نسبت به رعایت حال والدین به خصوص مادر اهتمام ویژه ای دارد، شاید بدین خاطر که مادر علاوه بر تحمل مشقات بسیار، مظهر و تجلی گاه زیباترین عواطف بشری می باشد و سرشار از رأفت و محبت و مهربانی است. بدین روی ارج نهادن به مادر، احترام گذاشتن به اوصاف پسندیده انسانی او است.
۲-۴- (عملکرد یا) وظایف جامعه ی اسلامی در مقابل زن( حقوق زن به عنوان شهروند)
تمام انسان ها اعم از مذکر و مؤنث در ساختن جامعه مؤثر می باشند، هر یک از آن ها در برابر یکدیگر و در مقابل جامعه تعهدات و وظایفی بر عهده دارند. اجتماع نیز در قبال خدمات آن ها مسئولیتی بر دوش دارد که رعایت متقابل این تعهدات موجب فلاح و رستگاری افراد و جوامع خواهد شد. برخی از این وظایف از نظر مؤلف عبارتند از:
۲-۴-۱-ایجاد زمینه تحصیل علوم
کسب علم و آگاهی نخستین گام برای رفع جهالت ها و رسیدن به کمالات است و انسان ها با تلاش در راه کشف مجهولات پیرامون شان می توانند، خود و دنیای اطرافشان را دقیق تر و بهتر شناخته استوار و مقاوم به زندگی ادامه دهند و سازنده آینده خانواده و جامعه شان باشند. زنان نیز از این مهم مستثنا نبوده و لازم است برای بالا بردن سطح معلومات خویش سعی و تلاش نمایند. از طرف مقابل جامعه نیز باید امکانات لازم جهت دانش اندوزی و تحصیل علوم و فراگیری مسائل را به روی همگان به خصوص زنان بگشاید تا تمامی فعالان جامعه آگاهی لازم جهت انجام وظایف و رفع مشکلات را بیاموزند تا علاوه بر ارتقاء سطح آگاهی و علمی و به هدر نرفتن استعدادهای آن ها، موجب پیشرفت و توسعه اجتماع گردد.
۲-۴-۲-ضرورت تأسیس مراکز مشاوره و مددکاری در زمینه ازدواج
سلامت اخلاقی اجتماع در سلامت خانواده نهفته است و برای رسیدن به جامعه ای سالم و محیطی آماده ی رشد، باید قوای عاطفه و محبت و قدرت تفکر و تعقل را در اشخاص ایجاد نمود تا با دقت وافر به انتخاب زوج خود پرداخته و از رویارویی با مشکلات احتمالی جلوگیری شود و در صورت بروز اختلافات، توانایی حل و فصل آن در افراد وجود داشته باشد. بدین روی می باید مراکز مشاوره یا افرادی که مسائل را خردورزانه و اندیشمندانه حل می نمایند، عوام مردم را در مورد انتخاب همسر مساعدت نموده و از طریق مشاوره، معیارهای لازم و صحیح را در اختیار آن ها بگذارد.
۲-۴-۳-زمینه سازی تدوین دروس اختصاصی جهت آشنایی با هویت جنسی موافق و مخالف

۵.استراتژی سازمانی و برنامه ریزی در امور دانشگاهی

ایجاد اتاق های فکر در دانشگاهها، فنون مربوط به انتخاب و ارزیابی عملکرد نوآوری، مکانیزم ایجاد نوآوری در دانشگاهها، چشم انداز و اهداف دانشگاهها، میزان اتخاذ تصمیمات استراتژیک، استراتژی منابع انسانی، فعالیت های نوآوری و توسعه آن، ایجاد و توسعه ایده در مورد نوآوری و چشم انداز دانشگاه در ایجاد نوآوری .

۶.امور پژوهشی

برگزاری تعداد همایشات در دانشگاه، امتیازات پژوهشی که در اختیار دانشگاه گذاشته می شود، تعاملات علمی و بین المللی دانشگاهها، حمایت مالی که از طرف وزارت علوم در اختیار دانشگاهها گذاشته می شود، ارتقاء اساتید، تعداد مجلات پذیرفته شده و انتشار یافته در دانشگاهها، جذب سرمایه تحقیقاتی در دانشگاهها، تعداد اساتید با مرتبه دانشیاری و استادی.

۷.امور دانشجویی

کیفیت در خدمات ارائه شده توسط دانشگاه، رفتار اداری کارکنان، گردش امور (نحوه انجام کارها)، حضور دانشجویان خارجی در دانشگاهها، بازگرا بودن (نیازهای اجتماعی را برطرف کردن) و مشتری مداری دانشگاهها .

۸.سرمایه گذاری در نوآوری

بازسازی ساختار فضایی دانشگاهها، به روزکردن امکانات دانشگاهی، ارتقاء دادن ماشین آلات و ایجاد شبکه های ارتباطی در دانشگاهها .

در تحلیل عاملی اکتشافی الزامی وجود ندارد که هر متغیر را با توجه به بزرگ بودن همبستگی آن با عامل، به آن عامل وصل کرد. در مواقعی می توان به جای مرتبط کردن یک متغیر به عامل مورد نظر، با توجه به پیشینه تحقیق، متغیر را به عامل دیگری مرتبط کرد. در این پژوهش از بین ۵۳ متغیر ۱۱ متغیر آن بر اساس ادبیات تحقیق به عامل دیگری مرتبط کردیم که این ۱۱ متغیر عبارتند از متغیر تعداد مجلات پذیرفته شده و انتشاریافته در دانشگاهها که جزء عامل ۴ باید آورده شود ولی بر اساس ادبیات تحقیق جزء عامل ۶ یعنی عامل امور پژوهشی آورده شده است. همچنین متغیر های ارتقاء اساتید در دانشگاهها، حضور دانشجویان خارجی در دانشگاهها، تعداد اساتید دارای درجه استادی، ایجاد اتاق های فکر در دانشگاه، ایجاد و توسعه ایده در مورد نوآوری در دانشگاه، انعطاف پذیر بودن ساختار دانشگاهی، ایجاد شبکه های ارتباطی در دانشگاه، نتیجه گرا بودن دانشگاه ها، آموزش ضمن خدمت و مشتری مداری دانشگاهها متغیرهایی هستند که بجای اینکه به عامل خود ( که بیشترین مقدار را دارد) مرتبط شود بر اساس ادبیات تحقیق به عامل دیگری مرتبط شده اند.
۴-۳- روش AHP جهت وزن دهی به عامل ها
برای تعیین وزن عاملها از روش AHP استفاده می شود. وزن عامل ها که در جدول ۴-۸ مشاهده می شود، از نظرات ۱۲ خبره در دانشگاهها به دست آمده است که میانگین نظارات آنها در جدول مشاهده می شود. برای محاسبه روش AHP از نرم افزار EXPERT CHOICE استفاده می شود.

جدول۴-۸ . خلاصه داده های پرسشنامه شماره ۲

معیارها

سبک مدیریت و فرهنگ سازمان

مدیریت دانش و فناوری اطلاعات
(IT)

آموزش و بهسازی نیروی انسانی

ساختار سازمانی

استراتژی سازمان و برنامه ریزی در امور دانشگاه

امور پژوهشی

امور دانشجویی

سرمایه گذاری در نوآوری

سبک مدیریت و فرهنگ سازمان

۱

۶/۲

۸/۱

۹۹/۲

۶۵/۱

۴/۴

۲/۷

۸/۶

مدیریت دانش و فناوری اطلاعات
(IT)

۱

۷۷/۰